Àlgebra

L'àlgebra a l'é na branca dla matemàtica. Al di d'ancheuj a l'ha për but lë studi dle struture algébriche, soe realisassion e le relassion antra 'd lor.

[modìfica] Stòria

J'orìgin dl'àlgebra a son pitòst recente, bele che già Diofant ant ël III sécol, con lë studi dj'equassion ciamà con sò nòm, a l'èissa già fàit chèich tentativ an costa diression. La paròla àlgebra a l'é stàita antrodòta dal matemàtich Alkhuwarizmi ch'a l'ha scrivù un tratà con ës tìtol ant ël sécol ch'a fa IX; da na mira etimològica a sarìa l'art ëd trasformé n'equassion an n'àutra equivalenta.

Al dësvlup inissial ëd costa dissiplin-a matemàtica a l'han ëdcò contribuì dij matemàtich indian.
La difusion dlë studi e dj'aplicassion dl'àlgebra an Euròpa a son dovù a lë spantiesse dla conossensa dla matemàtica àraba mersì a Leonardo ëd Pisa (apopré 1180-1250) e ant ël Sinchsent j'arserche an àlgebra a rivo a 'd livej motobin àut.

Për la formalisassion ëd l'àlgebra, as arconòsso generalman tre fas, ch'a ven-o nen con precision un-a apress l'àutra:

• l' àlgebra retòrica, anté ch'as deuvra mach la lenga natural;
• l' àlgebra sincopà, anté che minca autor a deuvra soe abreviassion përsonaj;
• l'àlgebra simbòlica (ch'a ancamin-a ant ël sécol ch'a fa XVI) andoa as deuvra 'd na fasson fòrta un simbolism basà ansima a 'd convension acetà da tuta la comunità matemàtica.

Ël simbolism algébrich a dventa an sostansa col dël di d'ancheuj mach con Descartes (1596-1650).

A l'é impossìbil fissé na dàita 'd nàssita dl'àlgebra an sò sens modern. Na tratassion sistemàtica d'operassion e dë struture an general as treuva an na publicassion dë Steinitz dël 1910 an sla teorìa algébrica dij camp.