Giulio II
| Vos an lenga piemontèisa | |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì |
|
Giulio II, nàit Giuliano della Rovere (Albisòla, 5 dzèmber 1443 – Roma, 21 fërvé 1513), a l’é stàit ël papa ch'a fa 216 dla Cesa catòlica dal 1503 a soa mòrt. Cognossù ‘me "ël Papa soldà" o "ël Papa terìbil", a l’é un dij pi avosà pontefiss dl’Arnassiment. Biografìa [modìfica]Fieul ëd Raffaelo della Rovere, frel ëd Sist IV, e Teodora ëd Gioan Manirola, aprèss soa formassion ant l’órdin fransëscan, sò barba, papa Sist IV, a l’ha nominalo vësco e aprèss cardinal. Quand sò nemis giurà, Rodrigo Borgia, a l’é vnù papa Lissànder VI dël 1492, Giuliano a l’é andà an na sòrt d'esili dorà an Fransa, andoa a l’é stait vësco d'Avignon e andoa a l'é restà fin a la mòrt ëd Lissànder. Dël 1503 a l’é vnù papa con ël nom ëd Giulio II. Soa preocupassion prinsipal a l’é staita la difèisa e l'espansion dlë Stat Pontifiss. An sostenend la Lija ëd Cambrai (dël 1508) contra la Repùblica ëd Venessia e an promovend (dël 1511) la Lija santa contra la Fransa, a l’ha agrandì ij domini papaj ant l'Italia del nòrd, an salvandla an part d'la dominassion fransèisa. A l’ha possà an dzorpi ij travaj dla basìlica ëd San Pé, an ampiegand l'euvra dij pi grand mèistr dl’Arnassiment, antrames ij quaj Bramante, Rafael e Michelàngel, ch'a l’ha cudì ij fresch dla Capela Sistin-a e le sculture progetà per sò monument funerari. Malgré la contradission antra soa fonsion spiritual e sò anteressi e debolësse secolar (a l'ha avù tre fije), a l’é stàit considerà ‘me un dij pi grand òm ëd sò temp; so caràter batajer e l’usagi dj'indulgense per finansié la basìlica ëd San Pé a l'han provocà però le proteste d'Erasm da Rotterdam e ëd Martin Luter, an dasend ancora na giustificassion a l'Arforma. |
SE LEER! ¿Y que? :) Es fácil aprender a leer un idioma que ya se habla. Consulte usted esta pagina y verá, en un momento tendrá usted su Badge de Bogianen :)
Për dì la soa ansima a sta pàgina-sì ch'a-i daga 'n colp col rat an sël tilèt discussion. Për lasseje un messagi a j'aministrator ch'a varda ambelessì. Lìber për chi a veul amprende a lese e a scrive mej an piemontèis, e che an fan d'arferiment a tùit për la coression ortogràfica dij test. Për ёscrive dësgagià, ch'a dòvra la Tastadura piemontèisa! E ch'a manca pa 'd vardesse la pàgina d'agiut për chi as anandia da zero. |


