György Pólya

Da Wikipedia.
Drapò piemontèis.png Vos an lenga piemontèisa
Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì


Matemàtich.
György Pólya a l'era nà a Bùdapest ai 13 dë dzèmber 1887.

Contnù

L'anfansia [modìfica]

A l'era fieul d'un giurista, ch'a travajava an na companìa ëd suransa, ma ch'a l'era ëdcò conomista, scritor, tradutor (a l'avìa fàit la tradussion ëd Wealth of nations d'Adam Smith), lenghista. Soa mare a l'era ëd na veja famija ëd Buda; sò frel pì grand a l'era anteressà da la matemàtica, ma peui a l'é vnù sirògich e professor a l'università.

Pólya a l'avìa des agn cand sò pare a l'é mòrt, lassanda sinch orfanin; soe seur, pì grande, as son butasse a travajé ant la midema companìa ëd suransa.

La formassion [modìfica]

Soa mare a l'ha possà ël fieul a fé l'istess travaj ëd sò pare e, finì ël liceo, Pólya a l'é anscrivusse a l'università pr'ëstudié ël drit. Tutun costi studi a l'han durà mach un semestr, përchè ël drit a lo stofiava; a l'é adressasse antlora a djë studi literari e, doi agn apress, a l'ha otnù na licensa d'ansegnament ëd latin e ungherèis.
A l'é andàit anans con la filosofìa e, 'me ch'as costumava, a l'ha dovù scoté dij cors ëd fìsica e ëd matemàtica. Ël professor ëd fìsica a l'era l'avosà Loránd Eötvös, col ëd matemàtica un giovo Lipót Fejér. Pólya a l'é restà anciarmà da Fejér e a l'é dventà un matemàtich.
A l'università a l'é stàit un dij fondador dël sìrcol Galileo Galilei.

Passà n'ann a Vien-a, a l'é rintrà a Bùdapest për dé la tesi.
Dël 1914 a l'ha visità Paris. Durant la prima guèra mondial (a l'era già a Zurigh), a l'ha partagià ël passifism ëd Russell.

La cariera [modìfica]

Su anvit ëd Hurwitz a l'é anstalasse al Politécnich ëd Zurigh. Hurwitz a l'é peui mòrt dël 1919 e a l'é Pólya ch'a l'ha cudì soe euvre. Hurwitz a l'é stàit ëdcò ël matemàtich che a l'ha anfluensalo ëd pì.

Dël 1924, anvità da Hardy, a l'ha visità Oxford, peuj Cambridge. Ambelelà a l'ha conossù Littlewood e Ingham.

Dël 1940 a l'é andassne da l'Euròpa: sò amis Gábor Szegö, che antlora a dirigìa ël dipartiment ëd matemàtica dë Stanford, a l'ha anvitalo a argionzlo.

A l'é mòrt a Stanford dlë stèmber 1985. A l'era marià con madama Stella, ch'a l'ha dzorvivuje.

Soe arserche [modìfica]

Dël 1919 a l'ha smonù na teorìa matemàtica dl'arpresentassion proporsional an democrassìa.

A l'é anteressasse ëd la probabilità e a l'ha antroduvù la nossion dë spassgiada a l'asar.

Pólya a l'é ëdcò anteressasse a l'ansegnament matemàtich.

A pòrto sò nòm [modìfica]

Euvre prinsipaj [modìfica]

  • Aufgaben und Lehrsätze aus der Analysis (1925, con Szegö)
  • How to solve it (1945)

Pólya a spiega 'me che un a peul anlenesse a arzòlve ij problema, cole ch'a son j'inissiative anteressante për esploré e dësgavigné na situassion, për precisé na chestion, për particolarisé o generalisé na propietà, për sërché esempi e contra-esempi e via fòrt. Cost lìber a l'ha avù n'anfluensa amportanta an sij métod d'ansegnament ëd la matemàtica.

  • Isoperimetric inequalities in mathematical physics (1951)
  • Mathematics and plausible reasoning (doi volum, Princeton, 1954)
  • Mathematical discovery (doi volum, New York, 1962)

Ij prinsipaj artìcoj ëd Pólya (a n'ha scrivune pì che dosent-sinquanta, dont sent e sinquanta cand ch'a l'era a Zurigh) a son cujì ant ij quatr volum dij Collected papers (1974-1984).

Redcross-00.jpg
OMMI! Ma io non SO LEGGERE!!
E be'? :) È facile leggere una lingua che si parla già. Consulti questa pagina e vedrà, in un attimo anche Lei avrà il suo badge da bogianen :)
Drapò piemontèis.png
St'utent-sì a l'é un bogianen




OMMI! pero si YO no
SE LEER!

¿Y que? :) Es fácil aprender a leer un idioma que ya se habla. Consulte usted esta pagina y verá, en un momento tendrá usted su Badge de Bogianen :)

Reading piedmontese: please visit this page

61 437 artìcoj scrivù e na media ëd pàgine lesùe davzin a 1.750.000 pàgine l'ann!

Giandoja-mobilitassion-cit.jpg
'cò ti it peule travajé a fé pì granda e bela la wikipedia piemontèisa. Tùit a peulo gionté dj'anformassion, deurbe dij neuv argoment, deje na man ai volontari ch'a travajo ambelessì 'ndrinta. Rintra ant la Piòla e les coma avnì a fé toa part. I soma na gran famija e i l'oma da manca dël travaj ëd tuti. Se it la sente nen dë scrive n'artìcol, a-i son vàire travajòt da fé andova a fa pa da manca d'esse na cima a scrive për podej giuté. Mersì.

BANCHÈT dj'UTISS
Admin.jpg

Për dì la soa ansima a sta pàgina-sì ch'a-i daga 'n colp col rat an sël tilèt discussion. Për lasseje un messagi a j'aministrator ch'a varda ambelessì.


Lìber.jpg
Lìber për chi a veul amprende

a lese e a scrive mej an piemontèis, e che an fan d'arferiment a tùit për la coression ortogràfica dij test.


Keyboard-01.jpg
Për ёscrive dësgagià, ch'a dòvra la Tastadura piemontèisa!

E ch'a manca pa 'd vardesse la pàgina d'agiut për chi as anandia da zero.