Hermann von Helmholtz
| Vos an lenga piemontèisa | |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì |
|
Fìsich, fisòlogh, matemàtich e filòsof. La cariera [modìfica]Médich militar a Potsdam, a l'é stàit professor ëd notomìa a l'Academia ëd bele art ëd Berlin, anté ch'a l'ha vivù dal 1842 al 1849, cand a l'é vnù professor ëd fisologìa e patologìa general a Königsberg. Ambelelà a l'é restà dal 1849 al 1855, cand a l'ha tramudà a la cadrega ëd notomìa e fisologìa a Bonn; dël 1858 a l'é vnù professor ëd fisologìa a Heidelberg e, për finì, dal 1871, ëd fìsica a Berlin. A sòn a l'é giontasse ant ël 1887 ël pòst ëd diretor dl'ansitù fìsich-técnich a Charlottenborgh, davzin a Berlin, e a l'ha mantù coste doe posission fin-a a soa mòrt. Soe arserche [modìfica]Soe arserche a spantio an vàire camp ëd la siensa, da la fisologìa a la mecànica. Dël 1847 a l'ha lesù a la Sossietà fìsica ëd Berlin l'artìcol Über die Erhaltung der Kraft ch'a l'é vnùit un dj'artìcoj ch'a l'han marcà ël sécol: an efet, ansema a J.R. Mayer, James Prescott Joule e William Thomson, Helmholtz a peul esse considerà un dij fondador dla laj ëd conservassion ëd l'energìa. A l'ha sostnù che le fibre nervose a orìgino dai còrp celular e a l'ha studià ij process ëd putrefassion e fermentassion an laboratòri, anteressand-se al rapòrt antra calor animal e travaj muscolar. Ij sò studi matemàtich as anserisso ant ël filon tìpich dël sécol ch'a fa XIX d'arserca dij fondament ëd la geometrìa, ëdcò an rapòrt a le geometrìe nen euclidee. A l'ha dësvlupà për prim la teorìa dla còrda vibranta. A l'ha ëdcò dàit dle contribussion amportante a lë studi dj'equassion dij vòrti idrodinàmich e dij moviment ëd l'atmosfera, anandiand la meteorologìa moderna. Euvre prinsipaj [modìfica]
|
SE LEER! ¿Y que? :) Es fácil aprender a leer un idioma que ya se habla. Consulte usted esta pagina y verá, en un momento tendrá usted su Badge de Bogianen :)
Për dì la soa ansima a sta pàgina-sì ch'a-i daga 'n colp col rat an sël tilèt discussion. Për lasseje un messagi a j'aministrator ch'a varda ambelessì. Lìber për chi a veul amprende a lese e a scrive mej an piemontèis, e che an fan d'arferiment a tùit për la coression ortogràfica dij test. Për ёscrive dësgagià, ch'a dòvra la Tastadura piemontèisa! E ch'a manca pa 'd vardesse la pàgina d'agiut për chi as anandia da zero. |


