Lej ëd Coulomb

Da Wikipedia.
(Ridiression da Laj ëd Coulomb)
Drapò piemontèis.png Vos an lenga piemontèisa
Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì


La lej ëd Coulomb a fortiss che, dàit doi cit còrp A e B eletrisà con carie rispetive m e m', ferm, piassà ant ël veuid, a distansa r, costi as arposso o as tiro con na fòrsa dont l'antensità a l'é

F=k \frac{mm'}{r^2},

anté che k a l'é na costanta.
Si le carie elétriche dij còrp a l'han ël midem segn, a-i é arpossament: ël còrp A a l'é soget a na fòrsa concorda a BA. Si le carie a l'han segn contrari, a-i é atrassion.

Costa lej ëd variassion ëd la fòrsa an rason anversa dël quadrà dla distansa, che a l'ha la midema forma ëd la laj ëd Netwon, a l'é stàita enonsià da Coulomb dël 1785, 'me arzultà d'esperiense fàite con na balansa ëd torsion.

La costanta dielétrica[modìfica | modifiché la sorgiss]

Ëd sòlit, a la costanta k ch'a compariss ant l'espression ëd la fòrsa as dà na forma pì complicà:  \frac 1{4 \pi\varepsilon_0} . Un a l'ha donca l'ugualiansa

F= \frac 1{4 \pi\varepsilon_0} \frac{mm'}{r^2}

An sa manera, d'àutre equassion derivà da costa ma ch'as deuvro pì 'd soens a ven-o a avèj na forma semplificà.

Ël valor ëmzurà dla costanta dielétrica  \varepsilon_0 a l'é

 \varepsilon_0= 8,854187818 \cdot 10^{-12} \frac{C^2}{Nm^2} .

Sistema a vàire carie[modìfica | modifiché la sorgiss]

S'a son presente pì che doe carie m_1,m_2,m_3, \ldots , la laj ëd Coulomb a val për minca cobia ëd carie. La fòrsa esercità ansima a un-a ëd lor, për esempi m_1 a l'é smonùa da l'equassion vetorial

 \vec{F_1} = \vec{F_{12}} + \vec{F_{13}} + \vec{F_{14}} + \ldots

anté che  \vec{F_{ij}} a l'é la fòrsa esercità su m_i da m_j.