|
Ël dialèt lissandrin ("lissandren") a l'é na varianta dël piemontèis oriental, parlà a Lissandria e an tuta la soa provincia, gavà a Neuve e a Torton-a, andova a-i son d'influense ligurin-e (Neuve) e emilian-e e lombarde (Torton-a).
Ël Lissandrin a l'é motobin influensà da la Lenga lombarda, essend la provincia confinanta con la Lombardìa. Për esempi, le paròle monsù e madamin a son dite 'dcò sciur e sciura (signore e signora an Italian). A-i é pura 'd paròle leugne da le doe lenghe (rataräura an leu ëd ratavolòira).
Un dit carateristich dël lissandrin a l'é: Trat an Tani! (Për dì "Va a col pais").
Literatura an lissandrin[modìfica]
Antra jë scritor ch'as son esprimusse an costa parlà dël piemontèis a-i é: Alessandro Locardi, Giovanni Rapetti, Domenico Bisio e Ginevra Bocchio.
Esempi ëd dialèt lissandrin ëd l'Eutsent[modìfica]
In òm l'éiva doi fiòi.
E 'r pù giovo ëd 'sti fioi l'ha dicc a sò pari: "Papà, dam ra part dij beni ch'o 'm toca!" e lù o-j ha spartì e o-j ha dacc ra sò part.
E dë léi a pòchi dì, ër fiò pù giovo l'ha facc sù tut e l'è andacc ant in paìs lontan, e l'ha sgarà tut ër facc sò a fè dër sbàuci.
E quand ch'o 'n éiva pù nent afacc, j'è stacc 'na gran carestìa ant col paìs, e lù l'ha prinsipià a slantè për vivi.
E l'è andacc e o s'è introdut an cà ëd jeun dij sitadin ëd col paìs, ch'o l'ha mandà a ra sò cassen-a a fè ra vuàrdia aj ghen.
E bramava d'ampìss ra pansa dër giàndori ch'i mangiavo ij ghen, e anseun a-j në dava.
Ma quand ch'l'ha vist o sò disingan, l'ha dicc: "Oh, quanta gent ëd servissi an cà ëd mè pari, ch'i han dër pan a ufa, e méi acsichì a më mòr dra fam!
L'è mèj ch'a m'àussa e ch'a vaga dë mè pari, e a-j dirò: Papà, méi a-j hò mancà contra o Sé e contra téi;
A 'n merit gnanca pù d'essi ciamà tò fiò. Tratmi cmè ch'a fissa jeun d'o tò servissi".
E sù ch'l'è stacc, l'è andacc dë sò pari. Entratant ch'l'era ancora lontan, sò papà o l'ha vist e, pià dë ra compassion, o-j è cors ancontra e o n'ha brassà ër còl e o l'ha basà.
E ist fiò o-j ha dicc: "Papà, i hò mancà contra o Sé e contra ëd téi; a 'n merit gnianca d'essi ciamà tò fiò".
Ër pari l'ha dicc aj sò servitor: "Presto, tirè fòra l'ëvstì pù pressios e butèigli andòss, e mitìj l'anè ant o dì e ij stivalen aj pè;
E amnè chì ër vidèl grass, e massèli, ch'o 's màngia e ch'o 's staga alegrament.
Perchè ist mè fiò l'era mòrt e l'è risuscità, o s'era pers e o s'è trovà". E léi i han prinsipià a fè on gran past e stèsni alegher.
Anlora ër fiò prim a l'era 'n campagna, e quand ch'o tornava e avsinandsi a ra cà, l'ha sëntì ch'i sonavo e ch'i balavo.
E l'ha ciamà jeun dij servitor e o l'ha interogà 'se ch'l'era so-chì.
E l'ater l'ha rispòst: "L'è tornà a cà tò fradèl e tò pari l'ha massà in vidèl grass perchè o l'ha ricuperà san e salv".
E lù l'è andacc an còlra e 'n voriva pù antrè drent; donca l'è sortì fòra ër pari, ch'l'ha prinsipià a preghèli.
Ma lù a l'ha rispòst e l'ha dicc al sò pari: "L'è zà tancc ani che méi a 't sev e a n'hò mai trasgredì jeun dij tò ordin, e 'n të m'hai mai dacc in cravèt për ch'a 'm la godissa con i mè amis.
Ma dòp ch'o-j è ëvnì chì ist tò fiò, ch'l'ha divorà tut ër facc sò con dër dòni cmè si séja, t'hai massà për lù ër vidèl grass".
Ma ër pari o-j ha dicc: "Fiò, téi t'èi semper con méi, e tut col ch'a-j hò méi l'è tò;
Ma l'era ben giust dë fè in gran past e dë fè festa, perchè ist tò fradèl l'era mòrt e l'è risuscità; o s'era pers e o s'è trovà".
Bernardino Biondelli, saggio sui dialetti Gallo-Italici, pag. 548
|
OMMI! Ma io non SO LEGGERE!!
E be'? :) È facile leggere una lingua che si parla già. Consulti questa pagina e vedrà, in un attimo anche Lei avrà il suo badge da bogianen :)
 |
St'utent-sì a l'é un bogianen
|
OMMI! pero si YO no
SE LEER!
¿Y que? :) Es fácil aprender a leer un idioma que ya se habla. Consulte usted esta pagina y verá, en un momento tendrá usted su Badge de Bogianen :)
Reading piedmontese: please visit this page
62 565 artìcoj scrivù e na media ëd pàgine lesùe davzin a 6.000.000 ëd pàgine l'ann!
'cò ti it peule travajé a fé pì granda e bela la wikipedia piemontèisa. Tùit a peulo gionté dj'anformassion, deurbe dij neuv argoment, deje na man ai volontari ch'a travajo ambelessì 'ndrinta. Rintra ant la Piòla e les coma avnì a fé toa part. I soma na gran famija e i l'oma da manca dël travaj ëd tuti. Se it la sente nen dë scrive n'artìcol, a-i son vàire travajòt da fé andova a fa pa da manca d'esse na cima a scrive për podej giuté. Mersì.
|
|
