|
Wikipedia an lenga piemontèisa
La wikipedia a l'é la pì gran enciclopedìa dël mond an sla Ragnà, e costa-sì a l'é soa edission an piemontèis.
Chi ch'a veul consulté dël material a peul
- -sërchelo con la fonsion sërca ambelessì a la man ësnista,
- -dovré la lista dij contnù për categorìe ambelessì dzora a la man drita.
Coma tute j'edission dla wiki, 'dcò costa a l'é fàita dal travaj d'académich, student e gent normal, tùit volontari ch'a travajo ansema për feje servissi a la comun-a dij parlant ëd na lenga.
Un travaj dont na part a peul esse soa!.
Minca person-a a l'ha un chèich sò setor ëd competensa, na materia andova ch'a peul giuteje a la gent a amprende, an butand a disposission ëd tuti soa conossensa. Conossensa ch'a peul ëvnì da na specialisassion dë studi, n'esperiensa ëd travaj ò pura bele mach da 'n passatemp.
Tuti a peulo e a devo nen mach pijé, ma ëdcò travajé për j'àutri. Donca pijomla da dësgagià. A l'é franch normal che un a sia miraco nen vàire sigur ëd soa grafìa e gramàtica, ma sòn a l'é pro nen un gran sagrin. Ël material a ven controlà, la grafìa quand a venta rangela i la rangioma, ma j'informassion antant a resto e a-j servo a tùit, dzortut ai cit.
Chi ch'a l'é neuv ambelessì a peul registresse coma utent e fesse soa pàgina utent, për pijé l'andi a scrive e modifiché ëd test. Lë stranòm che un as sern a peul esse an piemontèis, a-i é pa damanca 'd dovré ij caràter dl'anglèis. Ën vardand la Piòla dël Paotass as peulo trovesse ëd neuve ansima al proget, ëd pàgine d'agiut e dë spiegon técnich dzora a coma ch'a sia pì belfé travajé.
Un fium: Pò
Ël Pò a l'é un fium ch'a l'ha soe sorgiss, an vàire branch, al Pian dël Re, an sël Viso, a n'autëssa ëd 2020 méter. As dëstend për na longheur ëd 652 chilòmeter e a traversa për longh tuta la pian-a padan-a, nen arlongh la linia mesan-a, ma për la pì part pì davzin a j'Apenin che a j'Alp.
A-i é na distansa ëd 420 chilòmeter an linia d'aria an tra soe sorgiss e soe 14 boche ch'a campo ant l'Adriàtich.
A l'é ël pì longh fium an Italia, an tocand tërdes provinse: Coni, Turin, Lissandria, Vërsèj, Piasensa, Pavìa, Lòd, Cremon-a, Parma, Màntoa, Res dl'Emilia, Fërara, Rovigh... Lese tut l'artìcol
|
|
|
Në spòrt: ël gieugh dël Balon
Ël balon a l'é në spòrt giugà con na bala elàstica ant un camp sensa la rete ant ël mes.
A l'é giugà motobin, ëdcò a livel professionista, ant ël bass Piemont e ant la rivera dël ponent dla Liguria.
As gieuga fassand-se 'l pols con dij bindej longh fin-a a 12 meter, protegiù da 'n tòch ëd coram e na pessa 'd goma, per amortisé la bòta dël balon an sla man e per andressé mej 'l tir.
Stòria
Le rèis dël balon a van sërcà ant ij gieugh preroman ch' as fasìo tuti tirand na bala contra l'àutra squadra ant un camp sensa division ant ël mes. A l'inissi dël Neuv-sent el balon a l'è intrà ën crisi e sempre meno përson-e a lo giugavo. A l'é restà prinsipalment ant le provincie ëd Coni, Ast e ant la Liguria ossidental.
Ël balon a l'é da sempre n'emblema dla cultura paisan-a: a l'han butalo ant ij sò romanz fin-a Edmondo De Amicis, Cesare Pavese, Beppe Fenoglio e Giovanni Arpino.
Ant la sconda metà dël XX secol ën Califòrnia, j'emigrà piemontèis a l'han organisà un campionà, ch'a l'é durà vàire ani.
Regolament
Ël gieugh a l'é tra doe quadrëtte: ël batitor, la spala, doi tërsin. Ël camp (ëdcò ciamà sferisteri) a l'é ën tèra, longh 90 méter e largh da 16 a 18 méter; da fianch a-i é na muraja sormontà da na grija. La bala a l'é 'd goma, dël diàmeter ëd 10,5 cm e a peisa 190 g. Për Giovo e Anlev a l'é 'd 165 g e për Esordient ëd 140 g, per Polin mach ëd 90 g. La categorìa Promossionaj a l'ha le bale da gieugh ëd 50 g.
Ij pont as conto come ant ël ténis: quìndes, tranta, quaranta, gieugh. La partìa a riva a 11 gieugh.
Ël batitor, che normalment a l'é ël pì goregn, a pija la rincorsa fin-a a 12 méter fòra dël camp për tiré ël prim colp, ch'a venta ch'a sorpassa la metà camp e a bata per tèra andrinta a le doe righe lateraj. La squadra ën difèisa a colpiss ël balon al vòl ò al prim arsàut, sempre con ël pugn ò la man duverta, mach na vòlta. As peul toché ël balon mach con ël brass dal ghëmmo an giù. ...Vardé ambelessì për lese tut l'artìcol
|
|
Na figura
Omèt a l'é miraco un-a dle pì veje paròle piemontèise, e nen mach piemontèise... Lese l'artìcol
N'omèt che a marca ël senté aranda d'un giassé.
|
|
Un pais
Ij Pais Catalan (Països Catalans an catalan) as treuvo ant l'Euròpa ossidental e a son l'ansem dij teritòri andoa as parla la lenga catalan-a.
L'espression Pais Catalan a comprend:
La capital ëstòrica e la sità pì granda dla Catalògna a l'é Barslon-a; la part fransèisa dla Catalògna stòrica a fa arferiment a la sità 'd Perpignan... Lese l'artìcol
|
|
|
|
Proget che a resto nòstre seur
Meta-Wikipedia | Wiktionary | Wikibooks | Wikinews | Wikiquote | Wikisource
Vardé ëdcò ël portal dla Wikipedia për trové dle Wikipedia an dj'àutre lenghe.
|
|
Too bad you do not speak Piedmontese
It's a pity, you actually miss a very interesting language with a unique grammar set. Anyway, since you are probably not going to learn how to cope with our verbal pronouns in a few seconds, you are welcome to our Foreign Affairs discussion page where you can drop us a line on any subject.
- Bot requests: please go here
|
|
OMMI! Ma io non SO LEGGERE!!
E be'? :) È facile leggere una lingua che si parla già. Consulti questa pagina e vedrà, in un attimo anche Lei avrà il suo badge da bogianen :)
 |
St'utent-sì a l'é un bogianen
|
OMMI! pero si YO no
SE LEER!
¿Y que? :) Es fácil aprender a leer un idioma que ya se habla. Consulte usted esta pagina y verá, en un momento tendrá usted su Badge de Bogianen :)
Reading piedmontese: please visit this page
Dl'otóber dël 2007 la gent a l'ha scrivù ant la wikipedia pì che un milion ëd paròle an piemontèis, lòn ch'a në fa ël pì gròss test popolar an piemontèis ëd la stòria. Mersì a tuti, e adess... euli 'd gomo, e dom-se da fé për ëvnì miliardari!
BANCHÈT dj'UTISS
Për dì la soa ansima a sta pàgina-sì ch'a-i daga 'n colp col rat an sël tilèt discussion. Për lasseje un messagi a j'aministrator ch'a varda ambelessì.
Lìber për chi a veul amprende
a lese e a scrive mej an piemontèis, e che an fan d'arferiment a tùit për la coression ortogràfica dij test.
Për ёscrive dësgagià, ch'a dòvra la Tastadura piemontèisa!
E ch'a manca pa 'd vardesse la pàgina d'agiut për chi as anandia da zero.
AMIS
|
