Roberto Saviano

	Artìcol prinsipal an lenga piemontèisa
	Version an parlà locaj: Astësan Bielèis Canavzan Langhèt Lissandrin Monfrin Noarèis Seban Valsesian Valsusin
	Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì

Roberto Saviano Scritor an lenga italian-a. Roberto Saviano a l'é nassù a Nàpoli ai 22 dë stèmber dël 1979. Ant ij sò tòch e dzoratut ant sò lìber pì famos, Gomorra, a deuvra la literatura e la crònaca për conté la realtà econòmica e la vita 'd minca di ant ël teritòri dla camora. Da le prime mnasse arseivùe për soe denonsie contra le còche ëd la camora a viv sempre sota protession. Al di d'ancheuj a travaja për dij giornaj italian (L'Espresso e La Repubblica) o anternassionaj coma 'l Washington Post, ël Time, El País, Die Zeit, Der Spiegel. Biografìa Fieul dël médich Luigi Saviano, a l'ha pijà la làurea an Filosofìa ant l'Università Federico II ëd Nàpoli, anté che a l'é stàit anlev dle stòrich meridionalista Francesco Barbagallo; a ancamin-a soa cariera giornalìstica dël 2002 an scrivend për vàire arviste e giornaj coma: Pulp, Diario, Sud, ël Manifesto e për ël Corriere del Mezzogiorno. Dël 2006 a l'ha publicà 'l lìber Gomorra, dont a l'ha preparà 'dcò la version për ël teatro e për ël film. Gomorra Ëd mars 2006 a fa seurte Gomorra, visadì un viagi ant l'imper econòmich e ant ël seugn ëd dumini dla camora, un viagi ant ël mond ëd j'afé e dij crìmen ant ij lèu andoa la camora a l'é nàita e chërsùa: la Campania. Ël lìber a parla dle ca dij caporion ëd la camora ch'a son coma cole ëd j'ator ëd Hollywood, ma a parla 'dcò ëd l'apògg che j'atività dla camora a l'han da la popolassion local. L'autor a parla d'un sistema che a sërca ij sò neuv mèmber quand a son pòch pì che cit, an fasend chërdje che la vita da camorista a l'é l'ùnica vita possìbil, parèj ij matòcc a chërso an chërdend che l'ùnica manera për meuire da òmo a sia cola 'd meuire massà. Ant lë Stat italian ël lìber a l'ha vendù 1,8 milion ëd còpie e a l'é stàit virà an 43 lenghe con ëd bon arzultà an Almagna, Olanda, Spagna, Fransa, Finlandia, Lituania e via fòrt. Le mnasse e la vita sota protession Con ël sucess dël lìber ëd Saviano a son ancaminà ij problema për l'autor: mnasse për litra, mnasse al teléfon e na vita sempre pì sola. Aj 14 ëd mars dël 2008, al process Spartacus, l'avocà dij caporion Francesco Bidognetti e Antonio Iovine, Michele Santonastaso, a l'ha smonù a la cort na litra dij caporion che a ciamavo 'd mudé 'l process ant n'àutra sità përchè ant ël sud dl'Italia a-i sarìa l'assendent negativ ëd Roberto Saviano e 'd sò lìber. Dòp costa litra ël Ministr ëd l'Anterior a l'ha decidù d'angrandì la protession an giontand doi òmo an pì. Ant l'otóber dël 2008 Saviano a l'ha decidù 'd chité l'Italia përchè già da vàire mèis as savìa che la camora a spetava nomach na bon-a ocasion për masselo. Ël progèt ëd masselo a l'era stàit arvelà da vàire colaborador ëd la giustissia che a l'han dit che darera a costa ideja a-i era la còca dij casalèis. L'apel dij Premi Nobel Aj 20 d'otóber dël 2008, ses Premi Nobel antërnassionaj a l'han ciamà a lë Stat italian ëd fé qualsëssìa sfòrs për goernelo e dëroté la camora, an disend ciàir che ël crìmen organisà a l'é pa 'n problema 'd polissìa nomach për Saviano, ma a l'é 'n problema 'd democrassìa che a toca tuti ij sitadin. Costi sitadin a peulo pa lassé core che ij fàit contà sël lìber Gomorra a càpito ant l'Euròpa dël 2008, parèj coma a peulo pa soporté che 'l pressi da paghé për la denonsia 'd costi fàit a sia l'arnunsia a la libertà e a la vita. A firmé cost apel a son ëstàit Dario Fo, Mikhail Gorbaciov, Günter Grass, Rita Levi-Montalcini, Orhan Pamuk e Desmond Tutu. Mùsica La formassion anglèisa dij Massive Attack a l'ha scrivù na canson dzora la stòria 'd Roberto Saviano, "Herculaneum", tòch che a l'é intrà ant le mùsiche dël film Gomorra. Ël rapeur napolitan Lucariello, butasse d'acòrdi con Saviano, a l'ha scrivù na canson ciamà "Cappotto di legno", butà an musica da Ezio Bosso, anté che a ven contà la stòria d'un sassin che as pronta për massé Saviano. La formassion piemontèisa dij Subsonica a l'ha dedicà a Saviano la canson "Piombo" che as treuva ant l'àlbom L'eclissi. A la fin dla canson "In Italia" dël rapeur Fabri Fibra a-i é 'n tòch ëd l'antërvista d'Enzo Biagi a Roberto Saviano andoa chiel-sì a dis che sò seugn a l'era col ëd resté ant soa tèra për contela e seguité a arziste. Euvre prinsipaj Gomorra - viaggio nell'impero economico e nel sogno di dominio della camorra, Milan, 2006 Il contrario della morte, Milan, 2007 La bellezza e l'inferno, Milan, 2009

OMMI! Ma io non SO LEGGERE!! E be'? :) È facile leggere una lingua che si parla già. Consulti questa pagina e vedrà, in un attimo anche Lei avrà il suo badge da bogianen :) St'utent-sì a l'é un bogianen OMMI! pero si YO no SE LEER! ¿Y que? :) Es fácil aprender a leer un idioma que ya se habla. Consulte usted esta pagina y verá, en un momento tendrá usted su Badge de Bogianen :) Reading piedmontese: please visit this page 50 264 artìcoj scrivù e na media ëd pàgine lesùe davzin a 1.750.000 pàgine l'ann! 'cò ti it peule travajé a fé pì granda e bela la wikipedia piemontèisa. Tùit a peulo gionté dj'anformassion, deurbe dij neuv argoment, deje na man ai volontari ch'a travajo ambelessì 'ndrinta. Rintra ant la Piòla e les coma avnì a fé toa part. I soma na gran famija e i l'oma da manca dël travaj ëd tuti. Se it la sente nen dë scrive n'artìcol, a-i son vàire travajòt da fé andova a fa pa da manca d'esse na cima a scrive për podej giuté. Mersì. BANCHÈT dj'UTISS Për dì la soa ansima a sta pàgina-sì ch'a-i daga 'n colp col rat an sël tilèt discussion. Për lasseje un messagi a j'aministrator ch'a varda ambelessì. Lìber për chi a veul amprende a lese e a scrive mej an piemontèis, e che an fan d'arferiment a tùit për la coression ortogràfica dij test. Për ёscrive dësgagià, ch'a dòvra la Tastadura piemontèisa! E ch'a manca pa 'd vardesse la pàgina d'agiut për chi as anandia da zero.