Siracusa

	Vos an lenga piemontèisa
	Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì

140px Siracusa a l'é na sità dla Sicilia ëd 123.324 abitant, capleugh dl'omònima provinsa. La sità a së stend arlongh la còsta oriental ëd Sicilia. A pija sò nòm dal maré Syrako lì-davzin. A l'é na sità d'art ëd n'anteresse archeològich ëstrasordinari, n'amportant sènter torìstich, na località balnear e n'amportant sènter d'atività comersiaj e andustriaj. Stòria Conforma a lòn ch'a conta Strabon, Siracusa a l'é stàita fondà da Archias. Con l'agrandisse ëd soa prosperità e soa potensa militar, la sità a l'é vnùita an pressa un dij sènter amportant dël bassin mediterani. Dël 480 aGC a l'ha batù ij cartaginèis, con l'agiut dj'agrigentin. Dël 474 aGC, sota j'órdin ëd Jeron, ij siracusan a l'han batù j'etrusch, lòn ch'a l'ha limità lë spantiament teritorial d'ës pòpol vers sud. Dël 413 aGC a l'han batù j'atenèis. Ai temp ëd Dionis, as son butasse a dësvlupé la strutura difensiva dla sità, con l'atension sempe vers Cartàgin. Dël 212 aGC a l'é stàita conquistà dai roman. Durant le violense séghit a la conquista, a l'é mòrtie ëdcò Archimede. Ant la prima mità dël VI sécol, Siracusa a l'é stàita gionzùa a l'Amper bisantin. A l'ha acujì la cort ëd Costans II, che ambelessì a l'é stàit massà dël 668. Dl'878 a l'é stàita ocupà da j'àrabo, ch'a l'han gavaje ël ròl aministrativ amportant ch'a l'avìa avù fin-a a col moment. Durant la sconda mità dël sécol ch'a fa XI a l'é stàita pijà dai norman. A l'é peui passà a j'Angiò e, apress ij Vespr, a j'aragonèis, ch'a l'han torna daje prestis e autorità. Dël sécol ch'a fa XV, a l'época ëd Carl V, le struture ëd difèisa dla sità a son ëstàite ancor ranforsà. Séghit a j'acòrd d'Utrecht, a l'é passà ai Savòja, peui a j'austrìach e ai Borbon. Artisanà Antra ij prodot caraterìstich ëd l'artisanà a-i son le siràmiche ch'a arpresento sene dla vita sicilian-a, ij travaj an bòsch e an coram, j'oget tìpich an papir. Leu d'anteresse Tuti ij di an piassa Pancali as dësrola ël mërcà, ch'a eufr tute sòrt ëd vestiari e d'alimentar. Palass e costrussion Palass Bellomo Ël palass arsivëscovil Palass dël Senà Castel Maniace Cese La catedral La cesa ëd San Martin La cesa ëd Santa Marìa dij Miràcoj La cesa dël Colege La cesa ëd Santa Lussìa a la Tomba Ël santuari dla Vèrgin dle Larme Catacombe Catacombe ëd San Gioann Catacombe ëd Vigna Cassia Catacombe ëd Santa Marìa ëd Gesù Musé Galarìa regional Musé archeològich regional D'àutri pòst anteressant Sorgiss Aretusa Costa sorgiss d'eva dossa motobin antica a seurt da na balma davzin al mar. Ambelessì la mitologìa a l'ha postà la vicenda d'Aretusa e Alfé. La fontan-a d'Artémide A resta an piassa Archimede. A l'é euvra ëd Moschetti e a simbolisa ël mit ëd la ninfa Aretusa. Ël teatro grech Ël teatro grech a resta an slë spiuvent ëd ròca ëd Còl Temenite, con la fòssa voltà vers la pian-a siracusan-a bordà dal mar. Realisà da l'architet Damocopos, soe orìgin a armonto al V sécol aGC. Dël III sécol aGC, a l'época ëd Jeron II, la costrussion a l'é stàita sotponùa a n'euvra ancreusa d'arstruturassion e d'angrandiment ch'a l'ha modificane la fisonomìa original. Dovrà për j'arpresentassion clàssiche e le ciambree pùbliche, ël teatro a l'ha constituì ël cheur ëd la vita siracusan-a dij temp antich. Sota ij roman l'edifissi a l'é stàit torna modificà për përmëtte j'arpresentassion e jë spitàcoj tìpich dël mond roman. Durant la prima mità dël sécol ch'a fa XV, sota Carl V, la part superiora dla fòssa e la sena a son ëstàite dësblà për fene ëd material da costrussion për le fortificassion d'Ortigia. La granda fòssa, na vira formà da 67 órdin dë scalin, a n'ha mach pì 46, partagià an 9 setor. L'anfiteatro roman A l'é bel fé ch'a sia stàit fabricà a parte dal I sécol aGC. A l'é a pianta elìtica e a l'é stàit realisà con dle proporsion grandiose. L'orija ëd Dionis Ciamà parèj da Caravagg, costa balma a forma ëd pavajon auricolar a arvela dle qualità acùstiche particolar. La legenda a conta che ël tiran siracusan a-i confinava ij sò nemis e a na scotava le conversassion da fòra. Aministrassion Ël sìndich a l'é Roberto Visentin (dal 16/06/2008). Sità gemelà Ël dòm Siracusa a l'é gemelà con: Corint, Grecia Anliure esterne Sit istitussional

OMMI! Ma io non SO LEGGERE!! E be'? :) È facile leggere una lingua che si parla già. Consulti questa pagina e vedrà, in un attimo anche Lei avrà il suo badge da bogianen :) St'utent-sì a l'é un bogianen OMMI! pero si YO no SE LEER! ¿Y que? :) Es fácil aprender a leer un idioma que ya se habla. Consulte usted esta pagina y verá, en un momento tendrá usted su Badge de Bogianen :) Reading piedmontese: please visit this page 61 761 artìcoj scrivù e na media ëd pàgine lesùe davzin a 1.750.000 pàgine l'ann! 'cò ti it peule travajé a fé pì granda e bela la wikipedia piemontèisa. Tùit a peulo gionté dj'anformassion, deurbe dij neuv argoment, deje na man ai volontari ch'a travajo ambelessì 'ndrinta. Rintra ant la Piòla e les coma avnì a fé toa part. I soma na gran famija e i l'oma da manca dël travaj ëd tuti. Se it la sente nen dë scrive n'artìcol, a-i son vàire travajòt da fé andova a fa pa da manca d'esse na cima a scrive për podej giuté. Mersì. BANCHÈT dj'UTISS Për dì la soa ansima a sta pàgina-sì ch'a-i daga 'n colp col rat an sël tilèt discussion. Për lasseje un messagi a j'aministrator ch'a varda ambelessì. Lìber për chi a veul amprende a lese e a scrive mej an piemontèis, e che an fan d'arferiment a tùit për la coression ortogràfica dij test. Për ёscrive dësgagià, ch'a dòvra la Tastadura piemontèisa! E ch'a manca pa 'd vardesse la pàgina d'agiut për chi as anandia da zero.