Truch

	Vos an lenga piemontèisa
	Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì

Un truch a l'é lòn ch'a-i ancapita tute le vire che doi còrp as toco e, ant ij pont ëd la surfassa ëd contat, le componente ëd l'andi perpendicolar a la surfassa ëd contat a son diferente. Truch inelàstich e elàstich Un truch a l'é inelàstich cand as dësrola antra 'd còrp inelàstich, visadì dij còrp andoa minca deformassion a l'é përmanenta e a dësvlupa nen ant ij còrp dle reassion elàstiche ch'as opon-o a la deformassion patìa. Ël truch e la deformassion a continuo antlora fin-a a che le componente dj'andi normaj a le surfasse ëd contat a sio uguaj. Cand che ël truch a-i riva antra 'd còrp elàstich, a l'é nopà ciamà elàstich ëdcò chiel. Truch normal inelàstich Ch'as consìdero doe sfere inelàstiche, ëd masse $m_1$ e $m_2$ ch'a bogio arlongh l'ass dj'assisse x con andi costant $u_1= \frac{dx_1}{dt} ,u_2= \frac{dx_2}{dt}$. An suponend $x_1<x_2$, a-i riva 'n truch si $u_1>u_2$. Dagià che al sistema a l'é aplicà gnun-a fòrsa, për ël teorema dle quantità ëd moviment l'andi final U apress ël truch a l'é smonù da $m_1u_1+m_2u_2=U(m_1+m_2)$, dont $U= \frac{m_1u_1+m_2u_2}{m_1+m_2}$. Për esempi, për ël truch d'un còrp mòl contra na muraja fërma, ch'as buta $m_2=+ \infty ,u_2=0$; as oten antlora U=0, visadì la sfera ch'a sbat a së sbërgnaca contra la parèj, che an pràtica a resta fërma. La variassion d'energìa cinética ant ël truch a l'é: $\Delta \mathcal E = \frac 12 (m_1+m_2)U^2- \left ( \frac 12 m_1u_1^2+ \frac 12 m_2u_2^2 \right ) =$ $= \frac 12 \frac{(m_1u_1+m_2u_2)^2}{m_1+m_2} - \left ( \frac 12 m_1u_1^2+ \frac 12 m_2u_2^2 \right ) =$ $=- \frac{m_1m_2}{m_1+m_2} \frac{(u_1-u_2)^2}2 <0$. A-i riva donca na pèrdita d'energìa cinética, ch'as trasforma an na quantità 'd calor equivalenta për fërtage anterior ant la deformassion dij còrp inelàstich. Truch normal elàstich Ch'as supon-a adess che le sfere a sio elàstiche e che, apress ël truch, j'andi rispetiv a sio $U_1$ e $U_2$. Për ël teorema dle quantità ëd moviment, $m_1u_1+m_2u_2=m_1U_1+m_2U_2$. An costa situassion ëdcò l'energìa cinética as conserva, visadì $m_1u_1^2+m_2u_2^2=m_1U_1^2+m_2U_2^2$. Butand ansema le doe equassion, $\left \{ \begin{array}{rcl} m_1(u_1-U_1) & = & m_2(U_2-u_2) \\ m_1(u_1+U_1)(u_1-U_1) & = & m_2(u_2+U_2)(U_2-u_2) \end{array} \right .$, dont, an dividend ant ij doi mèmber, $u_1+U_1=u_2+U_2$. Butand costa ansema a la prima, un a oten $\left \{ \begin{array}{rcl} U_1 & = & \frac{(m_1-m_2)u_1+2m_2u_2}{m_1+m_2} \\ U_2 & = & \frac{(m_2-m_1)u_2+2m_1u_1}{m_1+m_2} \end{array} \right .$ e ëdcò $U_1-U_2=u_2-u_1$, ch'a fortiss che l'andi relativ apress ël truch a l'é opòst a col prima dël truch. Për esempi, ant ël cas particolar $m_1=m_2$, un a treuva $U_1=u_2,U_2=u_1$, visadì j'andi dle doe sfere as cangio antra 'd lor. Truch antra 'd còrp reaj Ant la pràtica un truch a l'é mai tut afàit elàstich, fussa già mach për l'energìa sonora dël son produvù da l'antruch, energìa ch'a l'é pijà da le sfere. E motobin da ràir ël truch a l'é dël tut inelàstich. Ël rapòrt $e=- \frac{U_1-U_2}{u_1-u_2} = \frac{U_1-U_2}{u_2-u_1}$ a l'é ciamà coefissient ëd restitussion. Si ël truch a l'é elàstich ëd fasson përfeta, e=1; si a l'é inelàstich ëd fasson përfeta, antlora e=0. Ël fërtage antra ij còrp ch'a antruco a l'é nen nul e soens le sfere a l'han pa mach un moviment traslatòri, ma ëdcò un moviment sensibil ëd rotassion, coma a suced për le bale da biliard. Donca, j'arzultà dij cas elàstich e inelàstich a valo mach tanme aprossimassion.

OMMI! Ma io non SO LEGGERE!! E be'? :) È facile leggere una lingua che si parla già. Consulti questa pagina e vedrà, in un attimo anche Lei avrà il suo badge da bogianen :) St'utent-sì a l'é un bogianen OMMI! pero si YO no SE LEER! ¿Y que? :) Es fácil aprender a leer un idioma que ya se habla. Consulte usted esta pagina y verá, en un momento tendrá usted su Badge de Bogianen :) Reading piedmontese: please visit this page 61 504 artìcoj scrivù e na media ëd pàgine lesùe davzin a 1.750.000 pàgine l'ann! 'cò ti it peule travajé a fé pì granda e bela la wikipedia piemontèisa. Tùit a peulo gionté dj'anformassion, deurbe dij neuv argoment, deje na man ai volontari ch'a travajo ambelessì 'ndrinta. Rintra ant la Piòla e les coma avnì a fé toa part. I soma na gran famija e i l'oma da manca dël travaj ëd tuti. Se it la sente nen dë scrive n'artìcol, a-i son vàire travajòt da fé andova a fa pa da manca d'esse na cima a scrive për podej giuté. Mersì. BANCHÈT dj'UTISS Për dì la soa ansima a sta pàgina-sì ch'a-i daga 'n colp col rat an sël tilèt discussion. Për lasseje un messagi a j'aministrator ch'a varda ambelessì. Lìber për chi a veul amprende a lese e a scrive mej an piemontèis, e che an fan d'arferiment a tùit për la coression ortogràfica dij test. Për ёscrive dësgagià, ch'a dòvra la Tastadura piemontèisa! E ch'a manca pa 'd vardesse la pàgina d'agiut për chi as anandia da zero.