Viso

Da Wikipedia.
Drapò piemontèis.png Vos an lenga piemontèisa
Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì


N'alba 'n sël Viso vista dal Pian do Ciarm, Ostana

Ël Viso (Vísol an ossitan, Monviso an italian) a l'é 'n blòch montagnos piemontèis, an sj'Alp Còssie, formà da vàire sime. La pì àuta, 3841 méter e la sima pì àuta dla Provincia ëd Coni, a l'é ël Brich ëd Viso.

Ël Viso a l'ha dij cit giassé e vàire laghet.
Al Pian dël Re (pòst ideal ëd partensa për monteje 'nsima), a 2020 méter, a-i nass ël . An slë spiuvent sud-oriental a-i son le sorgiss ëd la Vràita.

Etimologìa dël nòm[modìfica | modifiché la sorgiss]

Viso e l'ossitan Vìsol a l'han soa adoss ant ël latin Mons Vesulus, da na rèis indoeuropenga Ves ch'a dovrìa vorèj dì "montagna isolà, ch'as vëdd da lontan".[1]

La prima montà al Viso[modìfica | modifiché la sorgiss]

Teatro ëd vàire amprèise alpinìstiche, ël Viso a l'é stàit ëscalà la prima vira ai 30 d'ost 1861 da W. Mathews e J.W. Jacomb, compagnà da le guide M. e J.B. Croz.

Ël përtus[modìfica | modifiché la sorgiss]

Bele s'a pòrta 'l nòm dël "Re 'd pera" (parèj a ven 'cò ciamà la pì àuta montagna dj'Alp Còssie), ël përtus dël Viso a l'é tra 'l Còl ëd le Traversëtte e 'l Mont Grané (truch e branca a 5 km a nòrd dël Viso). As treuva a n'autëssa 'd 2828 méter e soa strèita galarìa, fèita dël 1480 për vorèj dël marchèis ëd Salusse Ludovich II, a l'é longa stanteut méter e larga tre. A buta an comunicassion ël Piemont con la val dël Guil.

Proverbi[modìfica | modifiché la sorgiss]

Quand che Viso a l'ha 'l capel, o ch'a fà brut o ch'a fà bel;

ma se 'l capel lo quata tut, o ch'a fà bel o ch'a fà brut.

—Proverbi popolar


Quand Viso a l'ha la spiumasera:

bel ëd matìn e brut ëd sèra.

—Proverbi popolar


Arferiment[modìfica | modifiché la sorgiss]

  1. Bruno Michelangelo (1991). Guida dei nomi di luogo delle Alpi Cozie meridionali. C.A.I. ëd Coni, Coni