Apicoltura

Apicoltura a l'é l'atività d'anlevament dj'avije (Apis mellifera) për la produssion d'amel, sira, papa real, ròpoli e d'àutri prodot dj'avije. A l'é considerà n'atività zootécnica e a l'ha n'impat fondamental an sla biodiversità, përché j'avije a son j'impolinador pì amportant dle piante .

Organisassion dij garbin

Na colonia d'avije a l'é formà da tre caste :

Regin-a: a l'é l'ùnica fémina fèrtila dël garbin. A l'é pì gròssa dj'àutre e a peul depon-e fin a 3.000 euv al di. A viv 3-5 agn e a ven alimentà con papa real për tuta la vita .
Ovriere: a son fumele stérij. A compon-o la pì part dla colonia (fin a 80.000 individuaj). A cambio mesté an base a l'età: netiadure, nutriss, costrutris, guardie, e a la fin botinatris.
Mas-cc: a son ij mas-cc. A nasso da euv nen fecondà e soa ùnica fonsion a l'é fecondé la regin-a. A l'han pa avujon e a meuiro dòp l'acobiament.

Pràtiche

L'apicoltor a gestiss ij garbin për otnì ij prodot. J'operassion prinsipaj a son:

Vìsite periòdiche: për controlé la salute dla regin-a, la presensa 'd maladìe (es. varroa) e la produssion .
Giché: division natural ëd la colònia. L'apicoltor a peul prevnila o sfrutela për aumenté ij garbin.
Nomadism: tramudé ij garbin an vàire pòst për andé dapress a le fioridure. An Piemont, anviron 75% dij garbin a son nòmadi.
Tratament sanitari: për combate la varroa (parassita) e d'àutre patologìe, con antiparassitari autorisà .

Prodòt

J'avije a produvo :

Amel: ël prodot pì conossù, otnù dal netar dle fior. Le varietà pì comun-e a son ëd gasìa, castagn, tili, milefior .
Sira: dovrà për candèile, cosmética, e për fé ij feuj sirà për ij garbin.
Papa real: sostansa bianca e laitosa ch'a serv për alimenté la regin-a; a l'é dovrà com integrator alimentar.
Pròpoli: sostansa resinosa che j'avije a cheujo da le piante për disinfeté ij garbin; a l'ha proprietà antibiòtiche.
Pòlen: a l'é na sorgiss ëd protein-e për j'avije; a l'é 'dcò consumà da l'òm com integrator alimentar.
Velen d'avije: dovrà an terapìa për apiterapìa.

Apicoltura an Piemont

Ël Piemont a l'é la prima region italian-a për nùmer ëd garbin (191.887 dël 2024, 12,5% dël total nassional) e d'apicoltor (7.171) . La pì part d'apicoltor a son amator (63%), ma ël 37% a son professionista. Le provinse con pì garbin a son Coni (28,2%) e Turin (27%) .

La region a l'ha un Centro apistico regional ant l'Istituto Zooprofilattico Sperimental dël Piemont, Liguria e Val d'Osta për controlé la moria e la varroa. Dël 2024 a l'han finansià l'apicoltura con pì d'1,9 milion d'euro për formassion, assistensa técnica, e lòta a le maladìe .

Legislassion

An Italia, l'apicoltura a l'é regolà da la Lej 313/2004 . J'apicoltor a son obligà a:

Registresse a la Banca Dati Nassional (BDN) .
Comuniché la posission dij garbin (coordinà geogràfiche) .
Ten-e un registr ëd tratament për ij prodot anti-varroa .
Rispeté le distanse minim da stra, ca, e sorgiss d'eva .

Anliure