Atrass

Atrass a l'é n'oget, normalman fabricà 'd metal o 'd bòsch, progetà për fé d'euvre precise, com s-cianché, tajé, tiré, seré o angavigné. J'atrass a son essensiaj ant l'artisanà, l'industria, l'agricoltura e fin-a ant la vita 'd tuti ij dì për riparassion.

Tipologìe prinsipaj

J'atrass as peulo divid-se an vàire categorìe segond soa fonsion prinsipal:

Atrass për tajé: ressia, cisel, tisòire, machete, tajarin.
Atrass për martelé: martel, maj, ancuso.
Atrass për fissé o seré: tornavis, mòrsa.
Atrass për trapané o fërté: trapan, punson, lesna.
Atrass për solié o polidé: rabòt, lima, carta véder.
Atrass për misuré o marché: riga, squadra, compass.
Atrass manual complicà: torn, pressa, fresa.

A-i son peui j'atrass motorisà, alimentà da curent elétrica o da motor a s-ciòp, ch'a aumento la fòrsa e la precision ëd l'operador.

Stòria e evolussion

Ij prim atrass a son ëstàit ëd pere sgiaflà, dovrà già ant l'Età dla pera për tajé, graté e s-ciapé. Con l'ariv dël metal (ram, bronz, fer), j'atrass a son dventà pì resistent, precis e specialisà. L'invension dël torn e dle màchine a vapor a l'ha portà a la produssion 'd massa. Al di d'ancheuj, con la robòtica e l'automassion, vàire atrass a son gestì da sistema digitaj e a ciamo pòchi antervent uman diret.

Amportansa ant la cultura

L'atrass a l'é ëdcò un sìmbol ëd l'angignosità uman-a e dël travaj bin fàit. Ant ël disegn e ant l'art, a l'é dovrà për creé d'àutri oget. Ant la cultura piemontèisa, l'artisanà dël bòsch e dla pera a l'ha sempe dàit gran amportansa a la qualità dj'atrass, ch'a deuvo esse mantnù bin e afilà për garantì la sicurëssa e la bontà dël travaj.