Vai al contenuto

Bocin Brahman

Da Wikipedia.
Un tòr Brahman

Bocin Brahman (Brahman cattle an anglèis) a l'é na rassa ëd bocin (Bos indicus) originaria djë Stat Unì, dësvlupà da 'd bestie importà da l'India . A l'é arconossùa për soa resistensa al calor, a le maladìe e a j'inset, e a l'é dovrà dzortut ant ij pais tropicaj e subtropicaj për la produssion ëd carn .

La rassa Brahman a l'é stàita creà ant jë Stat Unì a la fin dël sécol ch'a fa XIX an crosiand quatr rasse Bos indicus da l'India: Guzerat (Gujarat), Nellore (Nelore), Gir e Krishna Valley . Ël prim bovin indian a l'é stàit importà dël 1849 an Carolin-a dël Sud dal dottor James Bolton Davis , ma l'anlevament sistemàtich a l'é ancaminà dël 1885 an Texas . Dël 1924 a l'é stàita fondà l'American Brahman Breeders Association (ABBA), e ël nòm "Brahman" a l'é stàit sernù da J.W. Sartwelle . La rassa a l'é stàita esportà an pì che 60 pais, an tra cui Australia, Brasil, Colombia e Sudàfrica .

Caraterìstiche

[modìfica | modifiché la sorgiss]

Ël Brahman a l'ha 'd caraterìstiche fìsiche motobin marcà:

  • Gheuba: na gheuba muscolosa e adiposa an sle spale, ch'a serv com arzerva d'energìa e për dissipé ël calor .
  • Orije pèndule: longhe e larghe .
  • Pèil: curt, lusent e ëd sòlit gris ciàir, ma a esist ëdcò ross, nèir e bianch . La pel a l'é pigmentà ëd nèir (për protege dai ragg solar) .
  • Pèis: ij tòr a peulo rivé a 800-1.000 kg, le vache a 450-635 kg . Ij vitej a nasso cit (20-29 kg) ma a chërso lest .
  • Còrn: a chërso an sù andré, dle vire a son moch (sensa còrn) .

Ël Brahman a l'é famos për soa toleransa al calor: a peul soporté temperadure fin-a a 40°C sensa patì, antramentre che le rasse europee a comenso a sofrì dzora dij 21°C . Sòn a l'é possìbil grassie a:

  • La pel nèira ch'a blòca ij ragg UV .
  • La pel lassa ch'a aumenta la surfassa për la dissipassion dël calor .
  • Le giàndole sudorìpaire pì numerose e ative .
  • La produssion ëd pòch calor intern .

A l'é ëdcò resistent ai parassita (zëcche, mosche) e a le maladìe tìpiche dle zòne càude .

Ël Brahman a l'é dovrà dzortut për la produssion ëd carn ant ij pais tropicaj. Soa carn a l'ha men grassa rispet a d'àutre rasse, ma a l'é pòch tendra; për sòn as crosia soens con rasse europee (Angus, Hereford, Charolais) për oten-e d'ìbrid com ël Brangus (Brahman × Angus) , ël Braford (Brahman × Hereford) , e ël Charbray (Brahman × Charolais) . A l'é ëdcò dovrà për la produssion ëd làit ant ij sistema a dobi fin (carn e làit) .

Ël Brahman a l'é n'animal anteligent, curios e tìmid . A l'ha da manca d'un tratament doss e afetuos; se tratà bin a dventa dòssil . A l'ha bon istint matern e a produv bon làit ëdcò an condission difìcij . A l'é un dij pòchi bovin ch'a suda (transpira) për rinfreschesse .