Camp Flegrei
Ij Camp Flegrei (dal grech phlégō, "brusé", visadì "camp brusant") a son na vasta caudera vulcànica ch'as treuva a òvest ëd Nàpoli, an Italia. A fan part ëd l'arch vulcànich campan, ansema al Vesuvi, e a son considerà un dij vulcan pì pericolos d'Euròpa për via ëd soa natura esplosiva e dl'àuta densità ëd popolassion dl'area .
Geografìa e geologìa
[modìfica | modifiché la sorgiss]La caudera dij Camp Flegrei a l'ha un diàmeter ëd 12-15 km e a comprend na part ëd tèra e na part somersa ant ël Golf ëd Pozzuoli. As treuva an vàire comun, an tra ij quaj Nàpoli, Pozzuoli, Bàcoli, Mont ëd Procida, Quarto e Giuglian . La zòna a l'é caraterisà da 24 crater e edifissi vulcànich, an tra ij pì conossù la Solfatara, ël Cratere dj'Astron, e ël Lagh d'Avern .
L'area a l'é formasse a parte da doi grand event erutiv: l'Ignimbrita Campan-a (apopré 40.000 agn fa) e ël Tuf Giaun Napoletan (apopré 15.000 agn fa) . L'erussion dl'Ignimbrita a l'é stàita la pì gròssa dël Mediterani ant j'ùltim 200.000 agn, con un Ìndes d'Esplosività Vulcànica (VEI) ëd 7 e 'd materiaj spatarà fin an Bulgarìa e Russia .
Atività stòrica e fenòmen
[modìfica | modifiché la sorgiss]L'ùltima erussion a l'é stàita dël 1538, quand a l'é formasse ël Mont Neuv (Monte Nuovo) dòp eut di d'atività. L'event a l'ha dësblà 'l pais ëd Tripergole e causà la mòrt ëd 24 përson-e .
Ij Camp Flegrei a son avosà për ël bradisism, un lent solevament o sbassament dël teren gropà a l'atività dla càmera magmàtica. D'apress al perìod roman, ël livel dël mar a l'ha lassà ëd marche an sle colòne dël Macel ëd Pòzzoli (Malcato, ciamà "Tempio ëd Seràpide") ch'a mostro le variassion d'autëssa . Dal 1969 al 1972 e dal 1982 al 1984, ël teren a l'é solevasse d'apopré 3,5 méter . Dal 2005 a-i é na neuva fase 'd solevament, con teremòt ch'a rivo fin-a a magnitud 4,4 .
Monitoragi e arserche
[modìfica | modifiché la sorgiss]L'Istitut Nassional ëd Geofìsica e Vulcanologìa (INGV) a ten sota contròl l'area con rej sìsmiche e sistema për mzuré la deformassion dël teren, la geochìmica dij gas e la gravimetrìa . Djë studi recent a l'han elaborà dë scenari basand-se an sël cas pì sfavorevol për la prevision d'event erutiv .
Patrimòni stòrich e natural
[modìfica | modifiché la sorgiss]La zòna a l'ha 'n grand valor archeològich, con le ruin-e dle sità roman-e 'd Baia, Miseno e Cuma. Dël 2003 a l'é stàit istituì ël Parch Regional dij Camp Flegrei . L'area a comprend ëdcò d'arzerve naturaj, com ël Parch Somers ëd Baia e 'l Cratere dj'Astron, ch'a goerno na biodiversità ùnica e dij sit archeològich sota-mar .