Carn ëd feja
Carn ëd feja (an piemontèis ëdcò carn d'agnel për ij cit, o carn ëd moton për ij grand) a l'é la carn otnùa da j'ovin (Ovis aries), visadì da feje, moton e agnej . A l'é un-a dle carn pì antiche consumà da l'òm e a l'é apressià për sò savor intens e tìpich .
Sòrt ëd carn
[modìfica | modifiché la sorgiss]La carn ëd feja as classìfica an base a l'età dl'animaj :
- Agnel da làit (italian abbacchio): da agnej ëd 2-3 mèis, alimentà mach con làit, carn bianca e tenerìssima, savor doss .
- Agnel: da agnej ëd 4-12 mèis, carn rosà, pì savorìa e consistenta dl'agnel .
- Moton: da feje ò moton adult (1-3 agn), carn rossa, savor fòrt e carn pi dura, adatà për coture lente .
- Feja veja: da feje ëd pì che 3 agn, carn motobin dura, dovrà dzortut për supe e bujì .
Produssion an Italia
[modìfica | modifiché la sorgiss]La pì part ëd la carn d'agnel an Italia a ven da la Sardëgna, con la DOP Agnello di Sardegna , e da l'Italia sentral (Abruss, Lassio, Marche, Romagna, Toscan-a, Umbria) con la IGP Agnello del Centro Italia .
Taj prinsipaj
[modìfica | modifiché la sorgiss]Ij tagli prinsipaj ëd la carn ëd feja a son :
- Caré: taj pressios dël dòss con le coste, dovrà për aròst o a la piastra.
- Sela: part an tra 'l caré e la cheussa, motobin carnosa.
- Cheussa: taj pressios, aròst antregh o tajà a fëtte .
- Spala: carn pì dura e gelatinosa, adatà për ròst o bujì
- Còl: carn dura, për supe e buj.
- Pét: carn motobin dura e gelatinosa, për rustì
Valor nutrissional
[modìfica | modifiché la sorgiss]La carn ëd feja a l'é rica ëd protein-e, fer e vitamin-e B12. A l'ha un contnù ëd grass ch'a varia a sconda dl'età: l'agnel a l'é pi màirel moton a l'é pi grass . A l'é particolarment apressià ant le diete dle person-e con anemìa për sò contnù 'd fer]] emo .
Usagi an cusin-a
[modìfica | modifiché la sorgiss]La carn ëd feja as peul cheuse an vàire manere :
- Coture lente: për la carn dle feje veje e dël moton (rustì, bujì) .
- Coture s-cette: për l'agnel (ròst, a la piastra, a la gratela) .
- Ant le supe e ij bujì (dzortut la carn ëd feja veja) .
An Piemont
[modìfica | modifiché la sorgiss]An Piemont, la tradission dla carn ëd feja a l'é men radicà rispet al meridion, ma as consumo dzortut j'agnel durant le feste (Pasca). Ant le valade piemontèise a l'é present la Feja dle Langhe e la Feja Sambucan-a .