Carta véder
Carta véder (carta véder), a l'é n'atrass dovrà për solié, sgrossé e polidé la surfassa d'un material. A l'é fàita 'd un feuj (soens ëd carta, tèila o fibra) coatà con ëd gran-e d'un material dur e tajent.
La gran-e ch'a coatavo la carta véder antica a j'ero 'd véder polverisà (da sò nòm), ma ancheuj as deuvro 'd mineraj sintétich pì resistent .
Strutura
[modìfica | modifiché la sorgiss]La carta véder a l'é formà da:
- Ël sustrat: carta flessìbil, tèila o fibra ëd nàilon.
- L'abrasiv: gran-e cristalin-e ëd corindon, carbòni ëd silissi o smerili.
- L'ancolant: na résina ch'a ten fërme le gran-e an sël sustrat.
Gran-a
[modìfica | modifiché la sorgiss]La gran-a a l'é ël nùmer ch'a identìfica la grosseur dle gran-e. Pì 'l nùmer a l'é cit, pì le gran-e a son gross e pì la carta a l'é "fòrta" (a gava via tanta materia). Pì 'l nùmer a l'é àut, pì la carta a l'é fin-a e pì la surfassa a ven lusenta .
La scala pì dovrà an Euròpa a l'é la FEPA P (fin al 7000) .
Taje pràtiche :
- Gran-a 40-80: grossolan-a – për sgrossé, gavé la vernis veja, livelé 'l bòsch nen tratà.
- Gran-a 100-180: media – për le lavorassion antërmedie.
- Gran-a 220-400: fin-a – për la finission, anans dla vernis.
- Gran-a 500-2500: finìssima – për polidé, bagnà (për le vernis d'auto).
Sòrt ëd carta véder
[modìfica | modifiché la sorgiss]- Carta al corindon: (ossid d'alumini). A l'é la pì comun-a. A va bin për ël bòsch, jë stuch, le vernis. A s-cianca nen tròp le gran-e .
- Tèila smerili: (gran-e an sla tèila). A l'é pì resistenta. As deuvra për ël metal, la ruso, ij travaj fòrt .
- Carta al carburo ëd silissi: a l'ha 'n color nèir, a tajé 'l véder, la pera, ij legn resinos. As peul dovré a sech o bagnà .
Formà
[modìfica | modifiché la sorgiss]La carta véder as treuva an vàire forme :
- Feuj o ròtoj: për travaj a man.
- Disch: con ël Velcro, për le levigatris orbitaj.
- Nastr sensa fin: për le levigatris a nastr.
- Trìangol: për le levigatris a delta.
Com as deuvra
[modìfica | modifiché la sorgiss]Për travajé bin a venta sempe passé da la gran-a pì bassa (grossa) a cola pì àuta (fin-a), sensa passé diret da na gran-a a na gran-a tròp lontan-a (esempi: da 80 a 150, nen da 80 a 220) .
Se as deuvra a man, a venta anvlupé la carta an s'un cit tòch ëd bòsch për avèj na surfassa bin piata e fé fòrsa uniforma .
Consèj pràtich:
- Bòsch sech: as deuvra a sech.
- Vernis d'auto: as deuvra bagnà (grana motobin àuta).
- Metal: tèila smerili, gran-a media.
- Mur e giss: carta al carburo ëd silissi.
Sicurëssa
[modìfica | modifiché la sorgiss]Quand as deuvra la carta véder a venta sempe buté:
- Mascherin-a (për nen respiré la póer)
- Ociaj ëd protession
- Guant (për nen tajesse)