Elmet da combatiment

Un elmet da combatiment (o elm militar) a l'é na protession për la testa dovrà da le fòrse armà, da le fòrse ëd polissìa e da d'àutre unità organisà për protege 'l crani da projétij, schege d'esplosiv, colp contundent e àutri perìcoj an situassion ëd combatiment. A l'é un element fondamental dl'equipagiament protetiv individual (EPI).

Stòria

L'elmet da combatiment modern a l'ha soe orìgin ant la Prima guèra mondial. Con l'achit dla guèra ëd trincea, l'àuta persentual ëd ferì a la testa (causà da schege d'artijarìa) a l'ha stimolà l'adossion massiva d'elmet ëd metal.

1915: La Fransa a adòta l'Adrian, ël prim elmet modern fabricà an massa.
1916: Ël Regn Unì a introduv Brodie (o "Tommy helmet"), e l'Almagna Stahlhelm (elmet d'assel), ch'a dventa 'l modèl pì avansà.
Sconda Guèra Mondial: Ij modej a ven-o përfessionà (M1 american, sovietich SSh-40). Lë Stahlhelm a ven dovrà da vàire nassion.
Guèra frèida: A rivo materiaj sintétich (plàstich: Kevlar, Twaron) për j'elmet compost (PASGT american, Model 1978 italian).
Sécol XXI: J'elmet modular e 'd livel àut (ACH, MICH, ECH, FAST) con possibilità 'd monté visor e sistema 'd comunicassion.

Part prinsipaj

Caschet (shell): La strutura esterna, storicament an assel, al di d'ancheuj an Kevlar, carbòni, o polietilen.
Bord an sël còl (brim): Për paré le schege e l'eva.
Feudra interna (suspension system): An coram o sintétich, con strat assorbent ëd colp e sistema 'd regolassion.
Cinghia sota 'l manton (chinstrap): Për ten-lo fiss.
Cover mimétich: Tëssù o rete për ël camofagi.
Atacament: Për visor, làmpade, cine-càmere.

Material

Assel: Dovrà ant j'elmet dle doe guère mondiaj. A l'é fòrt ma pèis.
Fibra 'd véder: Men pèis, ma men resistenta.
Plàstica (Kevlar, Twaron): Fibra sintética a àuta resistensa, pèis leger.
Polietilen a pèis molecolar àut (UHMWPE): Motobin leger e pì resistent che la plàstica a la penetrassion.

Livej ëd protession (standard NIJ)

Tipo I: Limità (abandonà).
Tipo IIA: Për projétij ëd pistòla a bassa velocità.
Tipo II: Për projétij ëd pistòla a velocità media.
Tipo IIIA: Për la pì part dij projétij ëd pistòla e dë s-ciòp.

J'elmet militar për ël combatiment a son generalment classificà për schege e colp contundent, nen për projétij d'arma da feu (a part che ij modej pì àut, ch'a së stërmo ant le categorìe balìstiche).

Elmet modern pì conossù

MICH/ACH (Modular/Advanced Combat Helmet) (USA): Elmet modular an Kevlar, dovrà da l'esércit american.
FAST (Future Assault Shell Technology) Helmet (Ops-Core): Forma "high-cut" për monté comunicassion, motobin dovrà da fòrse speciaj.
Mtk 2000 (Almagna): Sucessor dël PASGT, fàit an aràmid.
Model 1978/Metà 90 (Italia): Elmet aràmid dla Forsa Armà Italian-a, peui sostituì dal "Sinistar".
6B47 (Rusia): Elmet standard dël soldà russ (ratnik).

Utilisassion pì larga

Oltra al combatiment, j'elmet a son dovrà da:

Fòrse ëd polissìa e antiterorism (unità tàtiche).
Unità dë sbarch e d'antërvent speciaj.
Përsonal ëd sicurëssa e protession.
An dësfèisa sivil (protezion sivil).

Vantagi e limitassion

Vantagi:
- A riduv drasticament le ferìe a la testa e le mòrt.
- A përmet l'atachament d'equipagiament essensial.
- A dà na sicurëssa psicològica.
Limitassion:
- Pèis e scomodità.
- Ridussion dël camp visiv e dël ciàir.
- Riscaudament dla testa.
- A protege nen la facia e 'l còl (sensa visor e colar antiprojétil).

Futur

Material pì lest e pì fòrt: Compòsit avansà, fiber ëd carbòni, material a cangiament ëd fase.
Elmet "smart": Con sistema integrà 'd visor a realtà aumentà (HUD), comunicassion, sensor vital, e sistema 'd navigassion.
Protession estèisa: Visor balìstich integrà e protession për ël còl.
Proget për la ventilassion e 'l riscàudament.

Vos corelà

Arferiment