Etanòl

Etanòl (o àlcol etìlich), con formula chìmica C₂H₅OH, a l'é un lìquid incolor e infiamàbil motobin dovrà tant ant l'andustria com ant la vita cotidian-a. A l'é un tipo d'àlcol che as treuva sia ant le bevande alcòliche sia com combustìbil o solvent.

Stòria

L'etanòl a l'é stàit dovrà da l'umanità fin da l'antichità, prinsipalment ant le bevande alcòliche otnùe për fermentassion ëd fruta o siròp. La produssion andustrial a l'é ancaminà dël sécol XIX, con ël dësvlup dle técniche ëd distilassion e sìntesi chìmica.

Proprietà

• Fòrmola: C₂H₅OH
• Punt d'ebolission: 78.37 °C
• Solubilità: As mës-cia bin con l'eva.
• Odor: Caraterìstich, legerment doss.

Usagi prinsipaj

• Bevande alcòliche: Bira, vin, e licor a conten-o etanòl otnù për fermentassion dë dzora a glucòsi.
• Combustìbil: Dovrà com bioetanòl për motor, dzortut an Brasil e Stat Unì.
• Andustria chìmica: Solvent për vernis, desinfetant, e bas për sìntesi ëd plàstiche.
• Medzin-a: Antisétich (es. gel idroalcòlich) e conservant për fàrmach.

Produssion

L'etanòl as peul otnisse con doi process prinsipaj:

• Fermentassion biològica: Iest o bater a trasformo ël sùcher (es. d'uva, cana da sùcher) an àlcol.
• Sìntesi chìmica: Combinassion d'etilèn (C₂H₄) e eva an pressensa d'àcid.

Sicurëssa

• Tossicità: Consum elevà a men-a a dëpendensa (alcolism) o avariament d'organ.
• Infiamàbil: A deuv pa esse scaudà davzin a feu.
• Regolamentassion: An vàire pais, l'etanòl andustrial a l'é denaturà (gionta d'sostanse tòssiche) për evité ch'a sia bevù.

Etanòl e ambient

Ël bioetanòl a l'é considerà na font d'energìa rinnovàbil, ma soa produssion a peul avèj d'efet negativ, com la deforestassion për coltivé cana da sùcher o sorgh.

Curiosità

Durant la pandemìa ëd COVID-19, la domanda d'etanòl për gel desinfetant a l'é montà dël 500%.

An Brasil, ël 45% dle viture a deuvro flex-fuel, ch'a peulo dovré sia benzìna che etanòl.

Arferiment

• IUPAC, Nomenclatura dij Compost Organich
• FAO, Rapòrt su Bioenergìa (2021)
• Johnson, H. Stòria dël Vin e dj'Alcol.