Vai al contenuto

Farin-a

Da Wikipedia.
Sach ëd farin-a

Farin-a a l'é 'n prodot che un mulin a fà con 'l gran (o 'd d'àutri cereaj e leguminose). A l'é l'ingredient base për la preparassion ëd pan, pasta, doss e 'd tanti d'àutri aliment. A l'é classificà an base al cereal utilisà, al grad ëd finëssa e al contnù ëd fibra.

Sòrt ëd farin-a

[modìfica | modifiché la sorgiss]

Farin-e 'd gran (frument)

[modìfica | modifiché la sorgiss]

Ël gran (Triticum) a l'é 'l cereal pì dovrà për la produssion ëd farin-a. A l'é classificà an base a la fòrsa (capacità d'assorbì eva e d'oten-e n'àmid resistent):

  • Farin-a 00 (dossa): motobin rafinà, a l'ha pòca fibra; a l'é dovrà për doss e pasta frësca.
  • Farin-a 0: a l'ha na rafinassion media; a l'é dovrà për pan e pizza.
  • Farin-a 1: pòch rafinà, a conten pì fibra; adatà për pan e doss.
  • Farin-a 2 (antrega): a l'é nen rafinà; a conten tut ël cereal (tut ël gran, bren comprèis); a l'é dovrà për pan ëd tipo antregh.
  • 'Farin-a 'd gran dur: a l'é granà e a ven da 'l gran dur; a l'é la farin-a për la pasta (pasta e cuss-cuss).
  • Farin-a 'd gran messican (waxy wheat) : a l'é na selession modèrna, a l'ha pì amilòsi.

Farin-e sensa glùtin

[modìfica | modifiché la sorgiss]

La maladìa celìaca a l'ha fàit dësvlupé d'àutre sòrt ëd farin-a, pì comun-e:

  • Farin-a 'd ris (a l'é pòvra ëd protein-e e a l'ha pòch glùtin).
  • Farin-a 'd gran sarasin (an piemontèis gran sarasin) a l'é dovrà për la polenta e la pasta.
  • Farin-a 'd faseuj e Farin-a 'd cisi: a l'é motobin proteica, dovrà për fé 'd farinà.
  • Farin-a 'd farar: a l'é dovrà për doss e biscòt për celìach.

Farin-e d'àutri cereaj

[modìfica | modifiché la sorgiss]
  • Farin-a 'd melia (mais): dovrà për la polenta, për ij doss regionaj.
  • Farin-a 'd sèil (secala): dovrà për biscòt e doss.
  • Farin-a d'òrdi: dovrà për pan e supa.

Farin-e 'd leguminose

[modìfica | modifiché la sorgiss]

Ste farin-e a son riche 'd protein-e e a son sensa glùtin.

  • Farin-a 'd cisi: dovrà për la farinà (panissa) e për ël doss.
  • Farin-a 'd lentìe, farin-a 'd pòis, farin-a 'd sòja: dovrà për doss e farciture.

Composission tìpica (për 100 g) ëd farin-a 'd gran (00) :

  • Calorìe : 350 kcal.
  • Protein-e : 10-12 g.
  • Carboidrat : 75 g (dont àmid e sùcher).
  • Fibra : 1,5-2 g.
  • Grass : 1 g.
  • Vitamin-e dël grup B (B1, B2, B3), vitamin-a E e j'element mineraj (fòsfor, potassi, magnesi, fer).

Ël Piemont a l'é 'n grand produtor ëd farin-e 'd gran (dzortut ant le provinse ëd Coni e Vërsèj). La farina ëd castagna (castagne) a l'é dovrà për fé ij pan ëd castagna e ij gnòch ëd castagna.