Farin-a
Farin-a a l'é 'n prodot che un mulin a fà con 'l gran (o 'd d'àutri cereaj e leguminose). A l'é l'ingredient base për la preparassion ëd pan, pasta, doss e 'd tanti d'àutri aliment. A l'é classificà an base al cereal utilisà, al grad ëd finëssa e al contnù ëd fibra.
Sòrt ëd farin-a
[modìfica | modifiché la sorgiss]Farin-e 'd gran (frument)
[modìfica | modifiché la sorgiss]Ël gran (Triticum) a l'é 'l cereal pì dovrà për la produssion ëd farin-a. A l'é classificà an base a la fòrsa (capacità d'assorbì eva e d'oten-e n'àmid resistent):
- Farin-a 00 (dossa): motobin rafinà, a l'ha pòca fibra; a l'é dovrà për doss e pasta frësca.
- Farin-a 0: a l'ha na rafinassion media; a l'é dovrà për pan e pizza.
- Farin-a 1: pòch rafinà, a conten pì fibra; adatà për pan e doss.
- Farin-a 2 (antrega): a l'é nen rafinà; a conten tut ël cereal (tut ël gran, bren comprèis); a l'é dovrà për pan ëd tipo antregh.
- 'Farin-a 'd gran dur: a l'é granà e a ven da 'l gran dur; a l'é la farin-a për la pasta (pasta e cuss-cuss).
- Farin-a 'd gran messican (waxy wheat) : a l'é na selession modèrna, a l'ha pì amilòsi.
Farin-e sensa glùtin
[modìfica | modifiché la sorgiss]La maladìa celìaca a l'ha fàit dësvlupé d'àutre sòrt ëd farin-a, pì comun-e:
- Farin-a 'd ris (a l'é pòvra ëd protein-e e a l'ha pòch glùtin).
- Farin-a 'd gran sarasin (an piemontèis gran sarasin) a l'é dovrà për la polenta e la pasta.
- Farin-a 'd faseuj e Farin-a 'd cisi: a l'é motobin proteica, dovrà për fé 'd farinà.
- Farin-a 'd farar: a l'é dovrà për doss e biscòt për celìach.
Farin-e d'àutri cereaj
[modìfica | modifiché la sorgiss]- Farin-a 'd melia (mais): dovrà për la polenta, për ij doss regionaj.
- Farin-a 'd sèil (secala): dovrà për biscòt e doss.
- Farin-a d'òrdi: dovrà për pan e supa.
Farin-e 'd leguminose
[modìfica | modifiché la sorgiss]Ste farin-e a son riche 'd protein-e e a son sensa glùtin.
- Farin-a 'd cisi: dovrà për la farinà (panissa) e për ël doss.
- Farin-a 'd lentìe, farin-a 'd pòis, farin-a 'd sòja: dovrà për doss e farciture.
Composission
[modìfica | modifiché la sorgiss]Composission tìpica (për 100 g) ëd farin-a 'd gran (00) :
An Piemont
[modìfica | modifiché la sorgiss]Ël Piemont a l'é 'n grand produtor ëd farin-e 'd gran (dzortut ant le provinse ëd Coni e Vërsèj). La farina ëd castagna (castagne) a l'é dovrà për fé ij pan ëd castagna e ij gnòch ëd castagna.