Frut ëd mar
Frut ëd mar a son n'ansem d'aliment d'orìgin animal, tuit invertebrà aquàtich, ch'a comprendo dzortut molusch e crostasse. A son ciamà parèj përché soa racòlta a smija pì a la cheuita dla fruta che a na pësca vera e pròpia .
Sòrt prinsipaj
[modìfica | modifiché la sorgiss]Molusch
[modìfica | modifiché la sorgiss]Ij molusch a son ëd sòlit provist ëd na cuchìa e as dìvido an:
- Bivalv (con doe valve): cuchìa, vòngola, canolich, capasanta, telin-a, òstrica .
- Gasteròpod (na cuchìa sola): lumassa 'd mar, patela .
- Cefalòpod (sensa cuchìa esterna): polp, calamar, moscardin, tòtan .
Crostasse
[modìfica | modifiché la sorgiss]Ij crostasse a l'han në schéletr estern (carapass) e a comprendo:
- Gàmber, scamp
- Aragosta, àstice
- granchi
D'àutri frut ëd mar
[modìfica | modifiché la sorgiss]- Ariss ëd mar (echinoderm)
An Piemont
[modìfica | modifiché la sorgiss]An Piemont, region sensa dë sboch al mar, ij frut ëd mar a son sempre congelà o conservà (sot sal, sot euli, o an salmòira) . La tradission culinaria a-j deuvra dzortut an saussa, supa 'd pess, o con la pasta (tajarin a le vòngole).
Sicurëssa alimentar
[modìfica | modifiché la sorgiss]Ij frut ëd mar a peulo esse portator ëd epatite A e d'àutre maladìe infetive . Për sòn, a l'é sconsijà mangeje crù, dzortut fòra da le zòne costiere . A venta:
- Cheuse bin (fin a duvertura dle cuchìe)
- Scarté coj ch'a resto sarà dòp la cotura
- Compré sempe da fornidor autorisà e controlé la caden-a dël frèid