Incident stradal

N'incident stradal (o scontr stradal) a l'é n'incident ch'a riva an sla via pùblica o privà duverta al tràfich, an colpend un o pì veicoj, përson-e a pé, o àutri oget.

Definission e caraterìstiche

Un incident stradal a peul anvolve:

Veìcoj a motor (automòbij, mòto, camion, autobus).
Veìcoj sensa motor (biciclëtte, caròsse).
Përson-e a pé (pedon).
Oget fiss (paj dla lus, muraje, pont).

As peulo verifichesse tanme scontr frontal, scontr lateral, colp da daré o da ol (quand un veicol a pèrd ël contròl e a së scontra da sol).

Cause prinsipaj

Le càuse d'un incident stradal a peulo esse vàire e combinà:

Fator uman (90% dj'acident)

Distrassion (dovrè 'l teléfon, scoté la radio, mangé).
Velossità ecessiva për le condission dla stra.
Guidé sota l'influensa d'àlcol o sostanse psicòtrope.
Fadiga e colp ëd seugn.
Violassion dle regole dla sircolassion (passé 'l semàfor ross, nen rispeté la precedensa).

Fator técnich

Avaria dij veìcoj (fren malfonsionant, pneumàtich s-ciopà, etc.).
Manteniment scars dël veìcol.
Condission dla stra (stra bagnà, segnaj malfàit, lus malfonsionante).

Fator ambientaj

Condission atmosfèriche (pieuva, fiòca, giassa, bërlus).
Pòca visibilità (ancreus, neuit).
Lus dël di (sbalucament ch'a dà ant j'euj).

Conseguense

J'incident stradaj a peulo avèj vàire tipo 'd conseguense:

Mòrt (ferì mortal).
Ferì (da leger a grav, con ëd problema fìsich permanent).
Dann materiaj ai veìcoj e a le proprietà.
Conseguense psicològiche (stress post-traumàtich, fobia dla guida).
Conseguense giurìdiche e econòmiche (sansion, përdita dla patente, chërsita d'assigurassion).

Prevension

Për prevnì j'incident a-i son vàire strategìe:

Educassion stradal ant le scòle e për j'adult.
Contròj ëd polissìa e aplicassion rigorosa dle sansion.
Ameliorament ëd le struture viarie (rotonde, përcors pëdonaj, semàfor inteligent).
Tecnologìa dij veìcoj (sistem ëd frenà d'emergensa automàtica, avertiment ëd pèrdita ëd contròl, sensor ëd blindage).
Campagne 'd sensibilisassion an sij perìcoj dla distrassion e dl'àlcol.

Situassion an Piemont e Italia

An Italia, j'incident stradaj a son na càusa amportanta 'd mòrt e ferì, an particolar fra ij giovo. Ël Piemont a l'é un-a dle region con un nùmer elevà d'incident, dzortut an sle autostrà (com la A4 e la A21) e ant le sità grande com Turin. La Polissia Local e la Polissia Statal a fan ëd contròj regolar për aumenté la sicurëssa.

Galarìa

Incident an montagna

Vos corelà