Linia avion
Na linia avion (o companìa avion) a l'é n'amprèisa ch'as òcupa dël traspòrt ëd passagé e merce për mojen ëd avion o d'àutri mojen volant . Le linie avion a son part essensial dël sistema d'aviassion sivil e a colego le sità e ij pais an tut ël mond, an rendend possìbij ij viagi e 'l comersi antërnassional.
Stòria
[modìfica | modifiché la sorgiss]La prima linia avion dla stòria a l'é stàita la DELAG (Deutsche Luftschiffahrts-Aktiengesellschaft), fondà an Gërmania dël 1909 për operé con dij dirigìbil Zeppelin . Ël servissi regolar con avion a ala fissa a l'é ancaminà dël 1914 an Florida, ma a l'é dòp la Prima guèra mondial ch'a son nassùe le prime gròsse companìe . An Euròpa, dël 1919 a l'han ancaminà sò servissi la KLM (Pais Bass) e l'Avianca (Colombia), ch'a son ancor ancheuj an attività .
An Italia, l'aviassion comersial a l'é dësvlupasse an pressa ant j'agn 1920, con vàire cite società . La Seconda guèra mondial a l'ha fërmà ël tràfich civil, ma d'apress a l'ha portà a 'n grand dësvlup, con l'usage d'avion demilitarisà com ël DC-3 e la costrussion ëd neuve flòte për ël mercà global .
Classificassion
[modìfica | modifiché la sorgiss]Le linie avion as peulo classifiché an vàire manere:
- Për ël géner ëd tràfich:
- Linie për passagé: la pì part dël mercà.
- Linie për càrich (cargo): specialisà ant ël traspòrt ëd merce (es. FedEx).
- Miste: ch'a traspòrto sia passagé che merce .
- Për ël model ëd negòssi:
- Tradissionaj (o legacy carriers): a smon-o un servissi complet, con classe diferente, vòl an sle gròsse rej e colegament antërnassional (es. Lufthansa, Air France, Alitalia).
- A bass cost (low cost): a smon-o tarife ridòte an eliminand ij servissi acessori, an dovrand soens dj'aeropòrt secondari (es. Ryanair, easyJet).
- Charter: a òpero vòl nen regolar, soens për turoperator e pachet vacansa .
- Regionaj: për trat curt, con cite flòte, soens an colegament con le gròsse companìe .
Organism ëd régola
[modìfica | modifiché la sorgiss]Le linie avion a son sogetà a 'd régole antërnassionaj e nassionaj për garantì la sicurëssa e l'interoperabilità. J'organism pì important a son:
- l'Organisassion ëd l'Aviassion Civil Antërnassional (ICAO), n'agensìa ëd l'ONU.
- l'Associassion Antërnassional dël Trasport Avion (IATA), ch'a assigna ij còdes a doi caràter a minca companìa (es. "AZ" për ITA Airways) .