Magìa (paranormal)

La magìa a l'é n'ansem ëd pràtiche e credense ch'a pretendo d'angagé fòrse e podèj dzornaturaj për influensé j'event e la realtà. A l'é considerà part dël paranormal e a l'é studià tant an antropologìa che an filosofìa për soe implicassion epistemològiche.

Definission

La magìa a peul esse definìa com:

L'art ëd controlé la realtà për mojen ëd fòrse dzornaturaj
La pràtica d'anvocassion ëd podèj misterios
Un sistema ëd rituaj ch'a pretend d'alteré la realtà conforma a la volontà

Stòria

Antichità

Magìa ant l'Egit antich: ritual e mascre
Grecia antica: magh e praticant
Roma antica: art màgiche e superstission

Età medieval

Stregonarìa: persecussion dij praticant
Alchimìa: tentativ ëd trasformassion dzornatural
Grimorio: lìber d'angress màgich

Rinassiment

Magìa natural: fusion ëd siensa e magìa
Cornelio Agrippa: autor ëd "Filosofìa oculta"
Paracelso: médich e alchimista

Età moderna

Teosofìa: moviment spiritual modern
Wicca: religion neo-pagan-a
New Age: revival dle pràtiche magiche

Tipo ëd magìa

Magìa serimonial

Ritual compless e struturà
Usagi 'd sìmboj e 'nvocassion
Esempi: magìa enocian-a, teürgìa

Magìa popolar

Pràtiche tradissionaj e folclòriche
Remedi e maledission
Esempi: magìa contra ël malign

Magìa bianca

Pràtica për ël bin
Garansìa e protession
Arpudi dle maledission

Magìa nèira

Pràtica për ël mal
Maledission e darmagi
Anvocassion dë spìrit maléfich

Element fondamentaj

La volontà

La fòrsa dla volontà uman-a
Concentrassion e intent
Podèj creator dël pensé

L'imaginassion

La capacità 'd visualisé
Creassion d'imàgin mentaj
Pont ëd conession con ël dzornatural

Ij sìmboj

Oget carìà 'd significà
Segn e segnature
Strument ëd conession

Teorìe an sl'orìgin

Teorìa antropològica

James Frazer: "Ël ram d'òr"
Bronisław Malinowski: funsion social
Claude Lévi-Strauss: strutura simbòlica

Teorìa psicològica

Sigmund Freud: projession dl'incossient
Carl Jung: archétip e incossient coletiv
Piasì dël pensé magich

Teorìa sociològica

Émile Durkheim: funsion social
Marcel Mauss: teorìa general dla magìa
Funsion ëd coesion ëd grup

Pràtiche màgiche

Incantesim

Paròle 'd podèj
Fòrmule màgiche
Cant e mòt

Ritual

Sèire e candèile
Sircoj magich
Oget ritual

Divinassion

Taròch: carte divinatorie
Cristal: bale 'd cristal
Astrologìa: predission astral

Magìa e religion

Relassion complicà

Religion organisà vs pràtica përsonal
Condana e acetassion
Element màgich ant le religion

Sincretism

Fusion d'element màgich e religios
Pràtiche ibride
Adatament cultural

Magìa e siensa

Crìtiche sientìfiche

Mancansa d'evidense empìriche
Efet placebo e autosugestion
Spiegassion psicològiche

Studi contemporani

Antropologìa dle credense
Psicològìa dël pensé màgich
Neurològìa djë stat ëd cossiensa

Débat filosòfich

Epistemologìa dla magìa

Stat dla conossensa màgica
Problema dla verificabilità
Confront con la conossensa sientìfica

Metafìsica dla magìa

Esistensa ëd fòrse dzornaturaj
Natura dla realtà e soe possibilità
Determinism vs libertà

Ética dla magìa

Responsabilità dij praticant
Conseguense moraj
Lìmit ëd l'antërvension

Magìa contemporania

Revival modern

Comunità neo-pagan-e
Pràtiche an ligna
Literatura e cine

Magìa e psicologìa

Visualisassion creativa
Tècniche d'autosugestion
Usagi terapéutich

Magìa e cultura 'd massa

Film e serie TV
Videogieugh
Literatura fantàstica

Autor e teòrich amportant =

James Frazer (1854-1941)
Aleister Crowley (1875-1947)
Carl Jung (1875-1961)
Mircea Eliade (1907-1986)
Israel Regardie (1907-1985)

Euvre fondamentaj

Ël ram d'òr ëd James Frazer
Magìa an teorìa e pràtica ëd Aleister Crowley
Ël sacrà e ël profan ëd Mircea Eliade

Vëdde ëdcò

Bibliografìa

Frazer, J., Ël ram d'òr, 1890
Mauss, M., Sagi an sla magìa, 1902
Crowley, A., Magìa an teorìa e pràtica, 1929