Marijuana

Da Wikipedia.
Drapò piemontèis.png Vos an lenga piemontèisa
Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì.


Pianta ëd marijuana con fior
Fior sëcca ëd Cannabis

La marijuana (dle vire ciamá 'n hindi "गांजा" gānjā), a l'é na sostansa psicoativa ch'as ricava da le fior sëccà dle fumele ëd Cannabis che aparten-o al genotipo THCAS (ciamà cauna indian-a). an tute le rase ëd cauna a-i son, an proporsion variàbij, vaire sostanse psicoative, stupefacent e nen. La prinsipala a l'é 'l delta-9-tetraidrocannabinòl (stranomá THC), ch'a rend la pianta ilegala an vaire paìs. A-i son 'cò ëd rase coltivàbij legalment, combin ch'a-i sia 'n lìmit ëd prinsipi ativ. Le piante ëd cannabis a son dioiche, visadì a peulo esse ëd doi géner: mas-cc e fumela. Ij mas-cc a ven-o 'ncrosià con le fumele për creé neuve rase ëd cannabis, ch'a conten-o na quantità diferenta ëd prinsipi ativ. Për esempi a-i son la Haze e la Kush. A-i son tre rase prinsipaj ëd cannabis, e donca ëd marijuana: Sativa, Indica e Ruderalis, ch'a son diferente sia për le dimension dle piante, sia për la concentrassion ëd prinsipi ativ, e donca 'cò për j'efet ch'a pròvoco ij derivà. La marijuana a l'é considerà na dròga lingera, visadì sostansa psicòtropa, përchè a peul nen creé dipendensa.

Storia[modìfica | modifiché la sorgiss]

Infiorescenze di Cannabis (quelle biancastre)

L'etimologia dlá parola marijuana l'è nen conossua. 'N Messico ciamavo parèj la indian-a, e la douravo soens. 'N Italia ogni región la ciama 'n 'na manera diferenta. Peul d'ese che j'ebrei la dovreisso për ij rit. 'L Président d'jë Stat Unì Franklin Delano Roosevelt 'l 14 ëd giugn 1937 l'a firmá 'l Marihuana Tax Act e l'ha proibila. Për 'l rastafarianesim, la religión nassional ëd la Giamaica, a serv per medité e preghé.

Manere d'assunsión[modìfica | modifiché la sorgiss]

Soens la marijuana ven assumia 'n 'na can-a, 'na specie ëd sigarëtta. D'autre volte ven butá 'nt'ėl lait, 'nt'ël bur o 'nt'j'autri gras 'ndoa a peul fondi 'l THC.

Dan a la salute[modìfica | modifiché la sorgiss]

J'effet portá da la marijuana son vajre, e a dipendo da person-a a person-a, da le condisión dlá person-a, e pì che d'aut da la contemporanea assunsión d'alcol o autre sostanse psicoative. Ij principaj a són: analgesia ecesiva sögn de dì euforia rilassament dij muscoj diminusión dlá pressión intraocular e endoocular attenuasión dlá reatività fisica bassament o inalsament dlá pressión del sanch amplificasión dij sens aument dël battito cardiaco (con grose quantità ëd marijuana, o 'n stato d'ansia) aument dlá fam ("fam chimica") se 'n grose quantità, stat d'ansia nausea e gumít (mach 'n certe person-e). A lonch 'ndé a peul porté dlé maladie mentaj. Nen tuti ij dotór però son d'acordi. Ad esempi l'ex Ministro dlá Sanitá Umberto Veronesi a dis ch'a porta nen dij gravi dan, e certi studi l'an dimostrá che l'alcol e 'l tabac son pì danós.

Për curé le maladie[modìfica | modifiché la sorgiss]

A peul curé l'inappetensa da farmaci chemioterapici, l'epilessia, ij disturb psichici, la sclerosi multipla, 'lanoressia,'l glaucoma,'lasma, la neoplasia, la maladìa d'Alzheimer, la maladìa ëd Parkinson, la maladìa d'Huntington, la sindrome ëd Tourette, e la sclerosi laterala amiotrofica. 'N Italia la 'cannabis terapeutica l'è staita legalisá 'nt'ël 2015.

Politica[modìfica | modifiché la sorgiss]

'N Italia a j són staje giá vajre proposte ëd legalisé la marijuana, ma j'è 'ncor nen staje gnun-a votasión. 'L parti ch'a pì a së bat për la legalisasión l'è 'l Parti Radical, con ij soj leader Marco Pannella (ch'a l'è stait condaná vajre ote për avèj distribuí dlé droghe), Emma Bonino e Rita Bernardini. 'Có certi member dël Parti Democratich coma Giuseppe Civati e dël Moviment 5 Steile veulo legalisela, ma l'an 'ncontrá la resistensa dlá drita e ëd Carlo Giovanardi.

Influensa culturala[modìfica | modifiché la sorgiss]

'L dì dlá marijuana l'è 'l "weed day" (weed an ingleis a veul dì marijuana). L'an partecipaje vajre personage dlë spetacol coma Justin Bieber, Rihanna, Snoop Dog e Miley Cyrus. Dj'ejti, coma Patty Pravo, Gianluca Grignani e Vasco Rossi son stait arestá per avejla fumá. Ij cantant Fedez e J-ax l'an scrit dlé cansón për legalisela. 'L simbolo dlá marijuana l'è Bob Marley perchè a l'era rastafarián e la fumava soens.