Metropolitan-a
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
 La metropolitan-a, contrassion ëd ferovìa metropolitan-a, a l'é un sistema feroviari ëd traspòrt publich a grand andi e portà, tendensialment soterani o an viadot, regolà dal segnalament feroviari e separà dal tràfich dij veìcoj, cos ch'a l'é la pì granda diferensa con la tranvìa. Stòria  Dël 1843 Charles Pearson a progeta a Londra un sistema ëd ferovìa rapida urban-a, che a l'é approvà dël 1853. Ij travaj a inissio dël 1860. la Metropolitan-a ëd Londra a l'é duerta dël 1863, la prim-a al mònd. Àutre metropolitan-e a son stàite fàite a New York, Budapest e Glasgow, e dal secol ch'a fa XX a l'é deventà un fenòmen comun ant lë gran sità. Mape Squasi daspërtut a l'é dovrà un sistema ëd rapresentassion schemàtica che a sacrifica la real distansa antrames lë stassion për avej pì ciairëssa che a l'é stàit anventà dël 1931 da Harry C. Beck, dissenador ëd sircuit elèttrich ant n'asienda ëd telecomunicassion dël Regn Unì. Arferiment |
