Misticism

Ël misticism a l'é na pràtica e na tradission spiritual ch'a serca la conession direta o l'union con la realtà divin-a o assolùa. A travers l'esperiensa direta e përsonal, ij mìstich a serco na comprension ëntima dël sacrà ch'a va oltre le forme esterior ëd la religion.

Definission

Ël misticism a peul esse definì com:

L'esperiensa direta dl'union con Dé o con l'Assolù
La conossensa ëd la realtà për mojen dl'intuission spiritual
La pràtica ch'a men-a a në stat ëd cossiensa alterà 'd conession con ël divin

Caraterìstiche

Element comun

Esperiensa direta e përsonal
Sens d'unità e 'd conession
Trassendensa dël ego
Sens d'inëfabilità (ampossibilità dë spieghé)

Stat mìstich

Unificassion con la realtà divin-a
Pèrdita dël sens d'identità separà
Pas e gòj profond
Sens ëd sacràrità

Tradission mìstiche

Cristianésim

Misticism cristian: union con Dé
Teresa d'Ávila (1515-1582): le set stansie dl'ànima
Giovan dla Cros (1542-1591): la neuit scura dl'ànima
Meister Eckhart (1260-1328): misticism alman

Islam

Sufism: përcors spiritual vers Dé
Rumi (1207-1273): misticism poétich
Al-Ghazali (1058-1111): síntesi antra misticism e teologìa

Ebraism

Cabasà: misticism ebràich
Zohar: lìber fondamental dla Cabalà
Baal Shem Tov (1698-1760): fondator dël Chassidism

Hinduism

Advaita Vedanta: non-dualism
Yoga: përcors vers l'union spiritual
Bhagavad Gita: test fondamental

Budism

Zen: meditassion e iluminassion sùbita
Vajrayana: misticism tàntrich
Nirvana: stat ëd liberassion

Pràtiche mìstiche

Meditassion

Calma dla ment e atension interior
Diverse técniche an tradission diverse
But: vacuità mentaj e apërtura al divin

Contemplassion

Fissassion an n'oget spiritual
Pèrdita dël sens dël temp
Union con l'oget ëd contemplassion

Preghiera dël cheur

Preghiera continuà e ripetitiva
Fonsional a calmé la ment
Esempi: preghiera ëd Gesù an Cristianésim oriental

Assesi

Dëspossession e semplificassion
Digiun e penitense
Contròl dij desideri sensoriaj

Tema filosòfich

La natura dl'esse

Chi son mi realment?
L'identità essensial dl'ànima
L'union antra l'individual e l'Assolù

La conossensa direta

Conossensa për identità
Intuission spiritual vs rason discorsiva
Lìmit dël lengagi

Ël paradòss mìstich

Dé a l'é trassendent e imanent
L'ànima a l'é distinta da Dé ma a peul unisse a Chiel
La realtà a l'é divin-a e mondan-a al midem temp

Esperiensa mìstica

Fase dl'esperiensa

Purificassion: preparassion dl'ànima
Iluminassion: vision dle vrità spirituaj
Union: stat final d'union con Dé

Manifestassion

Vision e revelassion
Estasi e rapiment
Stimàtigh e fenòmen misterios

Verìfica

Problema dla verificabilità
Criteri d'autenticità
Compatibilità con l'ortodossìa religiosa

Misticism e filosofìa

Anfluensa filosòfica

Neoplatonism: Plotin e l'Un
Filosofìa oriental: non-dualism
Esistentialism: angossa e libertà spiritual

Confront con la siensa

Esperiensa sogetiva vs ogetività sientìfica
Stat ëd cossiensa alterà
Studi neurològich djë stat mìstich

Misticism contemporani

Misticism laich

Sens d'unità sensa referiment religios
Esperiensa ëd conession con la natura
Spiritualità sensa religion

Misticism e psicologìa

William James: studi djë stat mìstich
Carl Jung: archétip e l'incossient coletiv
Transpersonal psychology: psicologìa djë stat ëd cossiensa alterà

Misticism an literatura e art

Espression dle esperiense mìstiche
Sìmboj e metàfore
Poesìa mìstica

Crìtiche

Problema epistemològich

Mancansa d'evidense verificàbij
Sogetività dl'esperiensa
Ampossibilità dë spieghé a j'àutri

Perìcoj psicològich

Alienassion da la realtà
Confusion antra patologìa e spiritualità
Dipendensa da jë stat ëd cossiensa alterà

Conflit con la religion organisà

Esperiensa përsonal vs autorità religiosa
Misticism e eresìa
Tension antra istitussion e carisma

Autor e mìstich amportant

Plotin (204-270)
Agustin d'Ipona (354-430)
Rumi (1207-1273)
Teresa d'Ávila (1515-1582)
Giovan dla Cros (1542-1591)
William Blake (1757-1827)
Ramakrishna (1836-1886)

Euvre fondamentaj

J'Enneadi ëd Plotin
Ël Castel interior ëd Teresa d'Ávila
La neuit scura dl'ànima ëd Giovan dla Cros
Ël Masnavi ëd Rumi

Vëdde ëdcò

Bibliografìa

James, W., Le varietà dell'esperienza religiosa, 1902
Underhill, E., Misticismo, 1911
Stace, W.T., Misticismo e filosofia, 1960