Vai al contenuto

Aministrassion Nassional dl'Areonàutica e dlë Spassi

Da Wikipedia.
(Ridiression da NASA)
Vos an lenga piemontèisa
Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì.
Logo dla NASA

L'Aministrassion Nassional dl'Areonàutica e dlë Spassi (an anglèis: National Aeronautics and Space Administration), conossùa con l'acrònim NASA, a l'é n'agensìa dël govern federal djë Stat Unì responsàbil dël programa spassial civil e dla arserca aeronàutica. A l'é stàita creà dël 1958 con lë Space Act, an sucedend a la NACA (National Advisory Committee for Aeronautics).

Stòria

La NASA a l'é stàita fondà ël 29 ëd luj dël 1958, an rispòsta al lansi dël Sputnik 1 da part dl'Union Soviética e a la corsa a lë spassi. A l'ha ancaminà sò programa con dij lans ëd satélit e mission pilota (Programa Mercury). Dël 1961, ël pressident John Fitzgerald Kennedy a l'ha anunsià l'obietiv ëd fé ateré n'òm an sla Lun-a prima dla fin dla desen-a. Sòn a l'ha portà al Programa Apollo e, dël 1969, a la mission Apollo 11, con Neil Armstrong e Buzz Aldrin ch'a son ij prim a marché 'l teren lunar.

D'apress, la NASA a l'ha dësvlupà lë Space Shuttle (1981-2011), la Stassion Spassial Antërnassional (ISS) an colaborassion con d'àutri pais, e 'd mission për l'esplorassion dël Sistema Solar (Voyager, Mars Rover). Ancheuj a l'é angagià ant ël Programa Artemis për torné an sla Lun-a e ant la preparassion ëd mission vers Marte.

Strutura e sénter

La NASA a l'ha vàire sènter spantià për jë Stat Unì:

Mission prinsipaj

  • Programa Mercury (1958-1963): prim vòl uman american.
  • Programa Gemini (1961-1966): técniche për le mission lunar.
  • Programa Apollo (1961-1972): ateragi an sla Lun-a (6 mission riussìe).
  • Skylab (1973-1974): prima stassion spassial american-a.
  • Space Shuttle (1981-2011): 135 mission.
  • Stassion Spassial Antërnassional (dal 1998): colaborassion antërnassional.
  • Mars Rovers: Spirit, Opportunity, Curiosity, Perseverance.
  • Telescòpi spassiaj: Hubble, James Webb.