Opinion
An filòsofìa, n'opinion (dal latin opinio) a l'é na concession o na chërdensa ch'a l'é nen fondà an sla sicurëssa assolùa dla dimostrassion o dl'evidensa, ma ch'a dipend da 'd considerassion përsonaj, da 'd pregiudissi o da 'd fàit limità. A l'é an tra la conossensa sicura e l'ignoransa.
Tichëtte prinsipaj
[modìfica | modifiché la sorgiss]L'opinion a peul esse definìa coma:
- Na concession ch'a l'é pa verificà o verificàbil an manera assolùa
- Un giudissi përsonal basà an s'evidense limità o an sij sentiment
- L'opòst dla conossensa sientìfica o dla vrità dimostrà
- Na posission ch'a peul esse discutùa e cambià
Sòrt d'opinion
[modìfica | modifiché la sorgiss]A-i son vàire sòrt d'opinion:
- Opinion përsonal: Cola ch'a dipend dai gust e da le preferense individuaj
- Opinion sossial: Cola ch'a arflet le concession ëd na comunità o 'd na coltura
- Opinion filosòfica: Na posission an su 'n problema filosòfich sensa dimostrassion definitiva
- Opinion polìtica: Na vision an sle question ëd govern e 'd società
L'opinion ant la filosofìa greca
[modìfica | modifiché la sorgiss]Ij filòsof grech a l'han dàit n'amportansa fondamental a l'opinion:
- Parménide: A oponìa la Vrità (Aletheia) a l'Opinion (Doxa)
- Platon: A considerava l'opinion (doxa) com un stat inferior ëd conossensa, an tra l'ignoransa e la vrità
- Aristòtil: A distinguìa an tra opinion (doxa) e conossensa sientìfica (episteme)
Opinion e conossensa
[modìfica | modifiché la sorgiss]La relassion antra opinion e conossensa a l'é stàita al cheur ëd vàire debat epistemològich:
- Rassionalism: A preferiss la conossensa a priori e dimostrà a j'opinion
- Empirism: A aceta che vàire concession a sio d'opinion basà an sl'esperiensa
- Seticism: A buta an dùbit la possibilità d'avèj ëd conossense sicure, lassand mach d'opinion
Caraterìstiche dl'opinion
[modìfica | modifiché la sorgiss]- Falibilità: A peul esse fàussa
- Sogetività: A dipend dal soget ch'a la ten
- Modificabilità: A peul cambié con neuve evidense o argument
- Giustificabilità limità: A l'é sostnùa da 'd rason limità
Amportansa ant la democrassìa
[modìfica | modifiché la sorgiss]Le società democràtiche a dan n'amportansa fondamental a l'opinion pùblica e a la libertà 'd manifesté soe opinion. J'opinion a son essensiaj për:
- Ël debat pùblich
- La formassion dël consens
- La partecipassion polìtica
- La toleransa dle vision diferente
Lìmit e perìcoj
[modìfica | modifiché la sorgiss]- A peul mené a 'd pregiudissi e a 'd generalizassion sbalià
- A l'é vulneràbil a la propaganda e a la disinformassion
- A peul bloché l'arserca dla vrità
- A peul creé 'd conflit an tra le përson-e