Pàuta
La pàuta (o pauta, mota) a l'é na mës-cia semilìquida ëd teren e d'eva, ch'as forma naturalment ant le zone ùmide o d'apress a la pieuva. A l'é formà da partìcole motobin cite ëd mineraj (dzortut argila e lim), eva e, soens, matéria orgànica.
Formassion
[modìfica | modifiché la sorgiss]La pàuta as forma quand che l'eva as mës-cia con ël teren, an saturandlo e an fasend-je perde la consistensa sòlida. A peul formesse an sle stra nen asfaltà, ant ij camp, an sle rive dij fium e an tùit ij leugh andova a-i é teren fin e eva.
Utilisassion
[modìfica | modifiché la sorgiss]La pàuta a l'é dovrà da l'òm fin da l'antichità për:
- Edilissia: për fé mon ëd pàuta (adobe) e tàule (cop).
- Ceràmica: për la produssion ëd vas e mon cheuit.
- Cosmética: an quàich cura dël còrp (fangh).
- Spòrt: ant le gare an sla mota.
Problem
[modìfica | modifiché la sorgiss]La pàuta a peul esse 'n problema për:
- Traspòrt: a rend le stra scorèivole e a peul fërmé ij veìcol.
- Agricoltura: a peul danegé le colture e rende malfé ij travaj dij camp.
- Ambient: a peul contnì anquinant e patògen.