Paradòss dla tampa
Ël paradòss dla tampa a l'é na metàfora, part dla teorìa conòmica dëscrivua dl'econòmista anglèis John Maynard Keynes, ant soa euvra "Teorìa general dl'ocupassion, dl'anteress e dla moneda".
Achit
[modìfica | modifiché la sorgiss].jpg)
John Maynard Keynes, dòp ël robaton ëd Wall Street dël 1929, a l'avia capì ch'ël sistem liberìsta e an particolar la Les dël Say a j'ero fondà dzora dle busiardarìe, përché prima dl'aveniment dël 1929, a s pensava che l'oferta a davìa vita a la prope domanda, ma ël robaton ëd Wall Street a l'era causà da l'esagerassion ëd marcansìa pa vendua.
La conseguensa a l'é stàita che j'antrapreneur a l'han ancaminasse a licensié j'ovrié për causa dla ridussion dl'entrade conòmiche, e për artorné a avej la pien-a ocupassion dij mes produtiv a angagiavo pi ovrié, ma an pagand lor na gifra pi bassa ëd prima.
L'ideja ëd Keynes
[modìfica | modifiché la sorgiss]John Maynard Keynes a pensava ch'ij salari a podìo nen esse bassà, përché a j'ero già ël mìnim për la sussistensa; ma ëdcò se costa afermassion a fussa nen stàita biandà, ij liberist a l'avrìo angagià pi ovrié, ma costi a l'avrìo catà men marcansìa con un salari pi bass ëd prima, an bassand an manera ulterior la domanda general e ëd conseguensa le entrade djë antrapreneur.
Se nopà j'antrapreneur a l'avrìo pa licensià j'ouvrié për angagene ëd neuv a un pressi pi bass, la produtività e la domanda general a sarìo pa armudà.
L'unich soget, che scond Keynes a peul aumentà la domanda, a l'é lë Stat. Cost a dovrìa finansié dle euvre publiche ëd qualsëssìa tipo. An efet ël conòmista a parla con na metàfora ëd na tampa, scavà da ovrié pagà da lë Stat, përché an bassand la disocupassion, coste përson-e a podrìo caté marcansìa, e vzin a la tampa, a-i sarìo dij servissi për j'ovrié (obergi, òsto...): tut lòn a aumentërìa la domanda general.
Ël paradòss a sta ant ël fàit che la tampa a l'ha gnun sust, a part dé vita a neuva domanda, tant che na vira che la tampa a sarà scavà, Keynes a consija ëd quatela e via parej a l'infinì. (La tampa a sta a simbolisé ch'a amporta pa còs a sta finansiand lë Stat, tut a peul dé vita a neuva domanda).[1]
Përché pa mach aumenté ij salari dij travajeur?
[modìfica | modifiché la sorgiss]Aumenté ël salari ai travajeur, donch già salarià, a j portërà a vansé l'argent, antratan ij disimpiegà, se angagià, a spendëran la pi gròssa part dël salari.