Permacoltura
La permacoltura a l'é në stil ëd progetassion ëd sistema sostenìbij ch'a s'ispira ai modèj e a le relassion ch'as treuvo ant la natura. L'obietiv a l'é col ëd creé dj'ambient uman ch'a sio produtiv, stàbij e ch'a rispeto l'ecosistema.
Prinsipi
[modìfica | modifiché la sorgiss]La permacoltura as basa an sù chèich prinsipi étich e pràtich:
- Cura dla Tèra: protege e restauré la salute dël teren, dl'eva, dle foreste e dla biodiversità.
- Cura dle përson-e: garantì che tute le përson-e a l'abio lòn ch'a jë smon për vive bin (aliment, avèj, relassion).
- Compartission giusta: ridistribuì j'arsorse an echilibri e limité ij consum.
Ij prinsipi pràtich a son desen-e e a comprendo osservé e anteragì con la natura, caturé e conservé l'energìa, produve nen esageré, integré an leugh ëd diversificassion e dovré solussion cite e lente.
Aplicassion
[modìfica | modifiché la sorgiss]La permacoltura as aplica a vàire setor:
- Agricoltura: progetassion d'òrt e fruté peren, sistema agrìcol integrà, colture associà.
- Architetura: costrussion ëd ca con material naturaj, orientament solar, racòlta d'eva piovan-a.
- Comunità: organisassion ëd cooperativa e comunità intensional.
- Economìa: creassion ëd sistema econòmich locaj e solidaj.
Stòria
[modìfica | modifiché la sorgiss]La permacoltura a l'é stàita dësvlupà ant j'agn 1970 an Australia da Bill Mollison e David Holmgren. A l'é nassùa com na rispòsta ai problema ambientaj e sociaj causà da l'agricoltura industrial e da l'economìa globalisà.