Postmodernism

Ël postmodernism a l'é stàit un moviment cultural, filosòfich e artìstich ch'a l'é dësvlupasse da la fin dël sécol XX. A arpresenta na romura con j'ideaj e le certësse dël modernism, an arfudand l'idèja 'd progress linear e ëd vrità assolùe.

Definission

Ël postmodernism a peul esse definì 'me:

Na condission cultural ch'a arfuda le grande narassion
N'atitùdin ëd dubi vers le metanarassion moderniste
Na pràtica ch'a valorisa ël pastiss, l'ironìa e la citassion
Un fenòmen ch'a ambranca filosofìa, art, architetura e literatura

Stòria

Orìgin

Ël postmodernism a l'ha soe rèis ant ël:

Crisi dle grande narassion moderniste
Pèrdita 'd fiusa ant ël progress e la rason
Anfluensa dël post-struturalism fransèis

Svilup

Ani '60: prime manifestassion an architetura e literatura
Ani '70-80: afirmassion an filosofìa e teorìa literaria
Ani '90: difusion an tuti ij camp dla coltura

Declin

An prinsipi dël sécol XXI: crìtiche e superament
Nàssita dël post-postmodernism o metamodernism
Continuassion ëd soe anfluense

Caraterìstiche prinsipaj

Arfud dle metanarassion

Crìtica dle grande stòrie (progress, emancipassion, etc.)
Dubi vers le vrità universaj
Valorissassion dle narassion locaj e particolar

Ironìa e pastiss

Usagi irònich dle citassion
Mës-cia dë stij e 'd géner
Gieugh con le convension

Framentassion

Arfud dl'unità e dla coerenza
Valorissassion dël disordin
Strutura a "colage"

Postmodernism an filosofìa

Autor amportant

Jean-François Lyotard (1924-1998): "La condission postmoderna"
Jean Baudrillard (1929-2007): simulacr e simulassion
Richard Rorty (1931-2007): pragmatism e ironism

Tesi sentraj

Fin dle metanarassion
Mòrt ëd l'autor
Trionf dël simulacr

Postmodernism ant j'art

Art visive

Apropriassionism: art ch'a deuvra d'àutre euvre
Instalassion: euvre ch'a ambranco lë spassi
Performance: art efìmera

Architetura

Robert Venturi (1925-2018): "Less is a bore"
Michael Graves (1934-2015): revival stòrich
Frank Gehry (1929-): de-costrussion

Literatura

Italo Calvino (1923-1985): "Se na neuit d'invern un viagiator"
Umberto Eco (1932-2016): "Ël nòm dla rosa"
Thomas Pynchon (1937-): "L'arcansel ëd la gravità"

Cine

Quentin Tarantino (1963-): citassion e pastiss
David Lynch (1946-): surealism postmodern
Wes Anderson (1969-): estétich artifissial

Tema sentraj

La fin dl'originalità

"Tut a l'é già stàit fàit"
Valorisassion dla còpia e dla citassion
Mòrt ëd l'autor genial

L'iper-realtà

La realtà a l'é sostituìa da soa rapresentassion
Trionf dij media e dla publicità
Società dë spetacol

La crisi dël soget

Framentassion dl'identità
Fin dël soget sovran
Multiplicità dj'identità

Postmodernism e società

La globalisassion

Mës-cia 'd culture
Fin dle frontiere culturaj
Nàssita 'd neuve identità ibride

La tecnologìa

Anfluensa dij neuv media
Cultura digital
Realtà virtual

Ël consumism

Società 'd consum
Cultura 'd massa
Estétich comercial

Crìtiche

Relativism

Negassion ëd qualsëssìa criteri 'd verità
Impossibilità 'd giudissi
Perìcol dël nichilism

Sëns ëd responsabilità

Ironìa ch'a degénera an cinism
Arfud dël compromis
Ecess ëd detachment

Complicità con ël sistema

Crìtica ch'a dventa commodity
Rivolta comercialisà
Assensa 'd propòsit ëd cambiament

Eredità

Ant la coltura contemporania

Anfluensa ant la publicità e la television
Presensa ant ij social media
Continuassion djë stil postmodern

Ant la filosofìa

Debat an sla condission postmoderna
Anfluensa ant jë studi culturaj
Svilup d'àutre teorìe

Ant l'educassion

Atension a la cultura 'd massa
Valorissassion dle përspetive mùltiple
Crìtica dj'autorità

Vëdde 'dcò

Bibliografìa

Lyotard, J.F., La condission postmoderna, 1979
Jameson, F., Postmodernism, or The Cultural Logic of Late Capitalism, 1991
Baudrillard, J., Simulacres et simulation, 1981