Quercus suber
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
    La rol da nata: Quercus suberDescrissionËl Quercus suber, ciamà comunament rol da nate, a l'é n'erbo semperverd dla famija dle Fagaceae. A l'é famos për soa scòrsa spëssa, dont as fan le nate, ch'as peul gavesse sensa dannegé l'erbo. La scòrsa a l'é motobin spëssa, e a ven gavà minca 9-12 agn për otnis-ne la nata comercial. Le feuje a son pì cite che cole dël rol, ovaj, verd scur an sël drit e gris-peilose sota. J'agiand a son legnose, a cùpola e a conten-o jë smens. A peul rivé a n'autëssa 'd 10-15 méter (an condission bon-e fin-a a 20 m). DistribussionËl rol da nate a l'é nativ dël bassin mediterani ossidental. A chërs spontani ant ël sud-òvest ëd l'Euròpa (Portugal, Spagna, Fransa meridional, Italia, dzortut Sardegna e Sicilia) e ant ël nòrd-òvest ëd l'Àfrica (Maròch, Algerìa, Tunisìa). A preferiss un clima mediterani, con invern mit e istà sëcche, e a chërs ant ij teren silicos (sabie, granit), nen calcaros. A l'é coltivà për la produssion ëd nata, dzortut an Portugal, ch'a l'é 'l prim produtor mondial. NeuveLa nata a l'é un material natural, leger, flessìbil, impermeàbil e isolant, dovrà për fé nate (da bota), material d'isolament an edilissia, arvestiment sportiv, peile e oget d'artisanà. La prima cujìa as fà mach quand l'erbo a l'ha 25-30 agn, e peui minca 9-12 agn. Costa coltivassion a l'é sostenìbil, përchè l'erbo a campa për sécoj e la dëscorsadura a danegia nen la pianta. Le suverere a son 'dcò d'ecosistem amportant për la biodiversità mediterania, ospitand vàire spece 'd bestie e d'osej. Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
|
