Shih Tzu
Shih Tzu (an cinèis: 獅子狗, "Shīzi Gǒu", visadì "can leon") a l'é na rassa ëd can ëd taja cita, originaria dël Tìbet e dësvlupà an Cin-a a la cort imperial. A l'é avosà për sò mantel longh e sedos, sò caràter afetuos e soa aparenza regal.
Stòria
[modìfica | modifiché la sorgiss]La rassa Shih Tzu a l'ha orìgin antiche, documentà già dël sécol ch'a fa VII d.C. ant ël Tibet, andoa a j'ero anlevà dai monio com can sacrà. Dël sécol ch'a fa XVII, a son ëstàit regalà a la cort imperial cinèisa (dinastia Ming e peui dinastia Qing), andoa a son stàit ancrosià con ël Pekingese e d'àutre rasse locaj për oten-e ël Shih Tzu modern. Për sécoj, a j'ero esclusiv dij mèmber ëd la famija imperial e a j'ero nen vendù a jë strangé. Ij prim Shih Tzu a son rivà an Euròpa dël 1930 e an América dël 1950. Dël 1969 a l'é stàit arconossù da l'American Kennel Club (AKC). La rassa a l'é stàita an perìcol d'estinsion dòp la rivolussion comunista dël 1949, ma cheidun esemplar a l'é stàit portà fòra an segret. Ancheuj a l'é un dij can pì popolar dël mond.
Caraterìstiche
[modìfica | modifiché la sorgiss]- Autëssa: 20-28 cm (8-11 an pòles) al garèt.
- Pèis: 4-7,5 kg (9-16 lb).
- Mantel: dobi, con un pèil estern longh (fin a 20 cm), drit e sedos, e un sot-pèil curt. Ij color a peulo esse: nèir, bianch, giàun, groson, gris, o pëssà.
- Testa: larga e rionda, con musèt curt (brachicéfal), barbis e mustass, e euj gròss scur.
- Orije: longhe e pèndule, quatà da 'd pluch.
- Còrp: curt e robust, con schin-a drita e coa portà an sla schin-a.
- Speransa 'd vita: 10-16 agn (an media 13).
Caràter
[modìfica | modifiché la sorgiss]Ël Shih Tzu a l'é un can doss, afetuos, e giugos. A l'é motobin atacà a la famija e a veul esse sempe an companìa (a patiss l'ansia da separassion). A l'é anteligent ma teston (a peul esse difìcil da eduché). A l'é socièivol con le masnà, con d'àutri can e con d'àutre bestie (a l'é nen un can da cassa). A l'é cit ma a l'ha un caràter coragios (a bàula për avisé). A l'é adatà a la vita an apartament (a l'ha nen da manca 'd gròss spassi). A l'ha da manca 'd toaleta regolar (spassoladura quotidian-a, bagn minca 2-3 sman-e, e taj ëd j'onge).
Salute
[modìfica | modifiché la sorgiss]Le maladìe pì comùn ant la rassa a son:
- Síndrome ostrutiva dle vie aeree dij brachicéfaj (BAOS) – për ël muso curt.
- Problema dj'euj: ùlcera dla còrnea, glaucòma, catarata, cheratite.
- Displasia dl'anca.
- Lussassion dle ròtole (ginoj).
- Maladìe dla pel (alergìe, dermatite).
- Problema ai dent (dzortut gingivite e tàrtar).
- Ipotiroidism.
- Epilessìa.
- Obesità (a l'ha tendensa a mangé tròp).
Për lòn ch'a rësguarda la pel, a venta pulidé minca dì j'euj e la barba (për evité la lacrimassion e j'infession). Ij sò barbis e mustass a peulo anmorbidesse s'a son sempe ùmid.
Toaleta
[modìfica | modifiché la sorgiss]Ël mantel dël Shih Tzu a l'ha da manca 'd cure continue:
- Spassoladura cotidian-a (për evité ij grop).
- Bagn minca 2-3 sman-e (con shampoo për can).
- Taj dj'onge minca 2-3 sman-e.
- Polidura dj'orije minca sman-a.
- Spassament dij dent (për evité tàrtar).
- Taj dël mantel (minca 2-3 mèis) – soens as lassa longh an sj'esposission, ma për la vita cotidian-a a l'é pì pràtich tajé curt (puppy cut).