Sin-a
Sin-a (an italian cena) a l'é 'l past ch'as fà a la sèira, dòp ël dopmesdì e prima d'andé a deurme. A l'é generalment ël ters e ùltim past ëd la giornà, dòp colassion e disné.
An Piemont
[modìfica | modifiché la sorgiss]An Piemont, la sin-a tradissional a l'é un past pì linger che 'l disné. La sequensa tìpica a l'é:
- Antipast (soens pan e salam, formagg, o vërdure).
- Prim piat (pasta, ris, o supa).
- Second piat (carn o pèss, con contorn ëd vërdure).
- Dessert (fruta, torta, o formagg).
An Piemont as peulo trovesse 'd piat ëspeciaj për la sin-a, com la bagna càuda (ant le sin-e d'invern), la panissa (frità ëd ris), o ij plin (agnolòt con aròst). La sin-a a l'é 'l moment ëd ritreuv famijar, dzortut ant le feste e le Dumìniche.
Ant ël mond
[modìfica | modifiché la sorgiss]La sin-a a cambia da stat a stat e da cultura a coltura.
- Italia: la sin-a a l'é pi lingera che 'l disné (soens a l'ha mach un piat, ëd vire mangià fòra 'd ca).
- Fransa: la sin-a a l'é un past formal, con antipast, prim, second e dessert (dont ël famos baguette e formagg).
- Spagna: la sin-a a l'é tard (21:30-23:00) e pi cita dël disné.
- Gërmania: la sin-a a l'é tradissionalment frèida, fàita ëd pan, salum, formagg e vërdure (Brotzeit).
- Stat Unì: la sin-a a l'é 'l past principal dla giornà, fàit ëd carn, patate e vërdure.
Sin-a lingera
[modìfica | modifiché la sorgiss]Për manten-e un pèis san, a l'é consijà na sin-a lingera, pòvra ëd grass e 'd carboidrat:
- Vërdure a vapor o a la piastra.
- Fruta dë stagion.
- Làit o iògurt.
- Pess o carn bianche (polastr, cunij) a pòche quantità.
Evité: fricassà, doss, àlcol, e àutr piat tròp salà.