Stabi
.jpg)
Në stabi (o stala) a l'é n'edifissi rural destinà a l'anlevament dël bestiam. A l'é un dj'element sentraj dla cassin-a e dl'agricoltura tradissional. Ant lë stabi, j'animaj a son cudì, a-i mangio e a-i passo la pì part dël temp, dzortut ant le stagion frèide.
Strutura e posission
[modìfica | modifiché la sorgiss]Lë stabi tradissional a l'é normalment fabricà an pera o an mon, con ël paviment an pera o an bòsch për facilité la polissìa. Ant la part interior a-i son le grupie (le posission andoa a son fermà j'animaj), con ël pòst për ël fen e col për l'eva. An sël fond, a-i é la canà për cheuje 'l piss e le buse, ch'a ven-o peui portà fòra për fé concim.
Ant l'architetura rural piemontèisa, lë stabi a l'é soens tacà a la ca dël paisan, con la fnera e 'l grané ai pian ëdzora. Costa disposission a përmëttìa ëd controlé le bestie e d'aveje càud an invern për la ca.
Fonsion
[modìfica | modifiché la sorgiss]La fonsion prinsipal dlë stabi a l'é cola ëd protege j'animaj dal frèid, da la pieuva e dai predator. A l'é 'dcò ël leugh andova as fà la mungitura e andova as guerno j'utiss për l'anlevament. Ant l'agricoltura moderna, jë stabi a peulo esse motobin gròss e tecnològich, con sistema d'areassion controlà e mungitura automàtica.