Struturalism

Lë struturalism a l'é stàit un moviment filosòfich e metodològich ch'a l'é dësvlupasse an Euròpa durant ël sécol XX. A fortiss che j'element ëd na coltura a deuvo esse comprèis an relassion a na strutura sot-stant pì granda, pitòst che considerà separament.

Definission

Lë struturalism a peul esse definì 'me:

Un apròcc ch'a studia le struture sot-stant ai fenòmen culturaj
Na teorìa ch'a fortiss che j'element a tiro sò significà da soe relassion
Un métod d'anàlisi ch'a serca le régole e le struture fondamentaj
Na prospetiva ch'a valoris a ël sistema pitòst che j'element individuaj

Stòria

Orìgin

Lë struturalism a l'ha soe rèis ant:

Ferdinand de Saussure (1857-1913): linguìstica strutural
Roman Jakobson (1896-1982): sircol ëd Praga
Nikolaj Trubetzkoy (1890-1938): fonologìa strutural

Svilup

Anni '40-50: aplicassion an antropologìa
Anni '60: difusion an Fransa
Anni '70: crìtiche e evolussion vers ël post-struturalism

Prinsipi fondamentaj

La priorità dël sistema

J'element a tiro sò significà dal sistema
Le relassion a son pì amportante che j'element
La strutura a l'é pì fondamental che ij component

Sincronìa vs diacronìa

Anàlisi sincrònica: studi dël sistema a un moment dàit
Anàlisi diacrònica: studi dij cambiament ant ël temp
Preferensa për l'aprossimassion sincrònica

Langue vs paròle

Langue: ël sistema linguìstich astrat
Paròle: l'usagi individual dël lengagi
Atension preferensial an sla langue

Esponent prinsipaj

Linguìstica

Ferdinand de Saussure: Cors ëd linguìstica general
Roman Jakobson: fonologìa e poética
Noam Chomsky: struturalism generativ

Antropologìa

Claude Lévi-Strauss: struture elementar dla parentela
Ël pensé sarvaj: anàlisi dij mit
Struture binarie ant le società uman-e

Psicologìa

Jean Piaget (1896-1980): struturalism genétich
Jacques Lacan (1901-1981): struturalism psicoanalìtich
L'incossient struturà 'me un lengagi

Literatura

Roland Barthes (1915-1980): anàlisi strutural dël racont
Tzvetan Todorov (1939-2017): teorìa dla literatura
Gérard Genette (1930-2018): naratologìa

Aplicassion

An antropologìa

Studi dij sistema ëd parentela
Anàlisi dij mit e dij rituaj
Struture binarie fondamentaj

An psicològìa

Anàlisi dle struture cognitive
Svilup dle capacità mentaj
Struture dl'incossient

An literatura

Anàlisi dle struture narative
Classificassion dij géner literari
Studi dle figure retòriche

Concet sentraj

Ël segn

Significant: la forma material
Significà: ël concet
Relassion arbitraria antra significant e significà

Le oposission binarie

Struture fondamentaj ëd la ment uman-a
Esempi: crù/cheuit, natura/coltura, òm/fomna
Base dël pensé uman

La strutura profonda

Régole e struture nen visìbij
Determinassion dij comportament superficiaj
Necessità d'anàlisi sientìfica

Critiche e lìmit

Ecess ëd determinism

Negassion dla libertà uman-a
Redussionism ecessiv
Sot-valutassion dl'agentività

Astoricità

Ignoransa dij process stòrich
Mancansa d'atension al cambiament
Vision stàtica dla realtà

Mancansa d'atension al soget

Negassion dla sogetività
Arfud dl'esperiensa përsonal
Redussion dl'individual a soa posission ant la strutura

Anfluensa

An sij studi culturaj

Anàlisi dij fenòmen ëd massa
Studi dij media e dla publicità
Anàlisi dij còdes culturaj

An filosofìa

Preparassion dël post-struturalism
Anfluensa an su Michel Foucault
Eredità an sjë studi postmodern

An siensa social

Métod d'anvestigassion
Classificassion e categorisassion
Anàlisi dij sistema sossiaj

Eredità contemporania

Continuassion

Anàlisi strutural an vàire dissiplin-e
Usagi dël métod strutural
Anfluensa an sj'aprossimassion contemporanie

Trasformassion

Evolussion vers ël post-struturalism
Ancorporassion ëd neuve prospetive
Svilup d'aprossimassion ibride

Vëdde 'dcò

Bibliografìa

de Saussure, F., Cors ëd linguìstica general, 1916
Lévi-Strauss, C., Struture elementar dla parentela, 1949
Barthes, R., Element ëd semiologìa, 1964