Terrier

Terrier a l'é na categorìa ëd can selessionà për la cassa dle bestie ch'a vivo sota tèra (roditor, tass, volp). Sò nòm a ven dal latin "terra" (tèra) për soa abilità a intré ant ij përtus e a combate sota tèra. A son can ëd taja cita o media, con un caràter coragios, teston e enérgich.

Stòria

Ij terrier a son originari dël Regn Unì e dl'Irlanda, andoa a j'ero dovrà dai paisan për protege le riserve da le ratavolòire e ij rat. Dël sécol ch'a fa XIX, con l'evolussion dle mostre canin-e, a l'é ancaminà la selession për l'estética e la standardisassion dle rasse. La FCI a classìfica ij terrier ant ël Grupp 3, dividù an quatr sot-grupp.

Caraterìstiche comun

Tùit ij terrier a spartisso 'd caraterìstiche comun:

Còrp: atlétich, con un pét profond e le gambe curte o longhe (a sconda dla rassa).
Testa: a forma 'd cun-i, con stop pòch marcà e musèt fòrt.
Mantel: a peul esse curt e dur (wire-haired), longh e sedos (long-haired), o curt e lusent (smooth-haired).
Orije: a peulo esse pèndule (drop ear) o drite (prick ear).
Coa: dle vire a l'é tajà (docked) conforma a la tradission (ancheuj proibì an vàire pais).
Caràter: coragios, teston, enérgich, e motobin atacà al padron.
Speransa 'd vita: 12-16 agn (an media).

Sot-grup dij terrier

Terrier ëd taja granda e media

Airedale Terrier – ël pì grand dij terrier (king of terriers).
Bedlington Terrier – con mantel a rissolin (com l'agnel) e forma dossa.
Border Terrier – dovrà për la cassa dle volp.
Fox Terrier (a pèil dur e a pèil lusent) – dovrà për la cassa dle volp.
Lakeland Terrier – originari dël Lake District.
Manchester Terrier – dovrà për la cassa dij rat.
Parson Russell Terrier – cissé 'd volp.
Welsh Terrier – originari dël Gàles.
Kerry Blue Terrier – con mantel bleu.

Terrier ëd taglia cita (toy)

Terrier australian (silky terrier).
Cairn Terrier – la rassa pì veja dël Lake District.
Dandie Dinmont Terrier – con na crësta 'd pluch an sla testa.
Norfolk Terrier e Norwich Terrier – doi rasse motobin davzin-e.
Scottish Terrier (Scottie) – con barba e pluch longh sota la pansa.
Sealyham Terrier – an perìcol d'estinsion.
Skye Terrier – con mantel longh e drocà.
West Highland White Terrier (Westie) – mantel bianch.

Terrier ëd tipo tòr (bull)

Bull Terrier – con testa a forma d'euv.
Staffordshire Bull Terrier – dovrà për le ruse 'd can ant ël passà.
American Staffordshire Terrier – pì gròss dël Staffordshire.
Boston Terrier – a l'é 'n terrier nen classificà com terrier da la FCI (grupp 9).

Terrier dle montagne

Terrier irlandèis – con mantel ros groson.
Terrier nèir russ – rassa russa.
Terrier tibetan – nen classificà com terrier da la FCI (grupp 9).

Caràter

Ij terrier a son can coragios, enérgich e teston . A l'han n'istint natural a cissé (core dapress a le prede) e a scové sota tèra . A son anteligent ma dificij da eduché përchè a son selessionà për agì an manera independenta . A l'han un caràter viv e a l'han da manca 'd motobin d'esercissi e 'd stìmol . A son doss con la famija ma sospetos con jë strangé (a son bon can da guardia) . A son socièivoj con le masnà ma a venta mostreje a rispeté j'animaj cit (a peulo confonde un rat con na preda) .

Salute

Le maladìe pì comùn ant ij terrier a son:

Lussassion dle ròtole (ginoj).
Displasìa dl'anca (dzortut ant ij terrier gròss).
Epilessìa.
Ipotiroidism
Maladìe dla pel (alergìe, dermatite).
Cecità (atrofia progressiva dla rétina).
Sordità (dzortut ant ij terrier bianch).
Problema ai dent (dzortut tàrtar e gingivite).

Anliure

Can
Rassa