Uzi
L'Uzi a l'é na mitrajëtta (o fusil automàtich) israelian-a, progetà da Uziel Gal ant j'agn '50. A l'é dventà un-a dle mitrajëtte pì avosà e dovrà dël mond, arnomà për soa simplicità, afidabilità e compatëssa.
Stòria
[modìfica | modifiché la sorgiss]Apress la creassion d'Israel (1948) e la guèra relativa, l'esércit israelian a l'avìa damanca d'un'arma automàtica compata e afidàbil. Uziel Gal, un disegnator d'arme ch'a l'era arfugiasse an Palestina da la Germania, a l'ha progetà l'Uzi. L'arma a l'é stàita ufissialment adotà dël 1954. Ël nòm "Uzi" a l'é stàit dàit dal General Moshe Dayan an onor ëd Gal.
Caraterìstiche técniche
[modìfica | modifiché la sorgiss]- Càlibr: 9×19mm Parabellum
- Longheur: 470 mm (càuss dëstèis), 650 mm (càuss arvërsà)
- Lama dla cana: 260 mm
- Pèis: 3.5 kg (veuid)
- Capacità dël caricator: 25, 32, o 40 colp (caricator destacàbil)
- Cadensa teòrica 'd feu: 600 colp/min
- Velocità a la boca: 400 m/s
- Portà efetiva: 200 m
Design inovativ
[modìfica | modifiché la sorgiss]L'Uzi a l'ha vàire caraterìstiche arvolussionarie:
- Design a "blowback" con caricator ant l'asta: Ël caricator as anfilava ant l'asta, lassand l'arma pì curta e bilansà. Costa a l'é soa caraterìstica pì arnomà.
- Culata sarà: La culata a l'é sarà quand a part ël colp, aumentand la precision.
- Sicura a tre posission: Sicura, semi-auto, e automàtich.
- Caricator a fer ëd mosca: Sempi e robust.
- Cana cambiàbil (ant le version pì moderne).
Version
[modìfica | modifiché la sorgiss]- Uzi original (Model 1954): La prima version.
- Mini Uzi (1980): Version pì cita, con cadensa 'd feu pì àuta.
- Micro Uzi (1986): Version motobin cita, pì che d'autut për le fòrse speciaj e la dësfèisa përsonal.
- Uzi Pistol: Version semi-automàtica për ël mercà sivil.
- Uzi Pro (2005): Version modernisà con materiaj compòsit e atach për accessòri.
Utilisassion
[modìfica | modifiché la sorgiss]L'Uzi a l'é stàit dovrà da:
- Fòrse armà israelian-e: Për vàire desen-e.
- Fòrse ëd polissìa e spéciaj an tut ël mond.
- Guàrdie dël còrp e agensìe 'd sigurëssa.
- Criminaj: Për soa compatëssa e soa potensa.
A l'é stàit motobin dovrà ant le guère arabo-israelian-e, ant ël conflit an Irlanda dël Nòrd, e an vàire àutre situassion 'd crisi.
Debolësse
[modìfica | modifiché la sorgiss]- Pèis: A l'é pì grev che vàire 'd soe concorente.
- Precision a distansa: Limità për soa cana curta.
- Caricator: La posission sota l'asta a rend malfé dovré l'arma da cogià.
Produssion e difusion
[modìfica | modifiché la sorgiss]A l'é stàita prodovùa an Israel da Israel Military Industries (IMI) (ancheuj IWI). A l'é stàita licensià an Belgi (FN Herstal) e an vàire àutri pais. A son stàit produvù pì 'd 10 milion d'Uzi an tut ël mond.
L'Uzi ant la coltura 'd massa
[modìfica | modifiché la sorgiss]L'Uzi a l'é motobin present ant:
- Film d'assion dj'agn '80 e '90.
- Videogieugh (es. Counter-Strike, Call of Duty).
- Literatura 'd spionagi.
A l'é dventà 'n sìmbol dj'arme israelian-e e 'd l'eficassia militar d'Israel.
Sucessor
[modìfica | modifiché la sorgiss]Ant l'esércit israelian, l'Uzi a l'é stàit sostituì prima dal Tavor TAR-21 (fusil d'assàut bullpup) e peui da l'IWI X95. A l'é ancora dovrà da vàire unità speciaj e fòrse 'd polissìa.