Volkswagen Magiolin
La Volkswagen Magiolin (an alman Volkswagen Käfer, an anglèis Volkswagen Beetle, an italian Maggiolino) a l'é stàita n'automòbil compata prodovùa da la Volkswagen dal 1938 al 2003. A l'é un-a dle màchine pì iconiche e vëndùe dla stòria dl'automòbil, con pì 'd 21,5 milion d'unità produvùe an tut ël mond.
Stòria e origin
[modìfica | modifiché la sorgiss]Ël proget dla Magiolin a armonta a j'ann '30, quand ël regim nazista a l'ha ciamà la realisassion ëd na "vitura për ël pòpol" (Volkswagen). L'angigné Ferdinand Porsche a l'é stàit ancaricà dël proget, ma la produssion 'd massa a l'é anandiasse mach dòp la Sconda Guèra Mondial, sota 'l contròl dij militar britànich. La prima version serie 1 a l'é surtìa dël 1945 da la fàbrica 'd Wolfsburg.
Proget e caraterìstiche técniche
[modìfica | modifiché la sorgiss]La Magiolin a l'ha un disegn arconossìbil e sempe bon:
- Motor: a 4 cilinder boxer (contraponent), butà 'ndarera.
- Version inissial: 1.1 L, 25 cv.
- Version finale (2003): 1.6 L, 50 cv.
- Trasmission: a 4 marce, manual.
- Strutura: monoscòca, con carosserìa auto-portanta.
- Sospension: a bara a torsion, anterass.
- Velossità màssima: 115 km/h (version 'd fin produssion).
- Consum: motobin bass për sò temp (apopré 7 L/100 km).
La caraterìstica prinsipal a l'era soa semplissità mecànica e soa arzistensa, ch'a l'han rendula ideala për vàire còndission e për la manutension fàcil.
Produssion e evolussion
[modìfica | modifiché la sorgiss]La produssion a l'ha durà 65 agn con vàire agiornament:
- 1938-1945: protòtip e prime serie (Type 1).
- 1945-1953: dësvlup dòp-guèra; version "split-window" (finestra 'ndaré partagià).
- 1953-1967: version "oval window"; antroduvù ij fren idràulich.
- 1967-2003: version definitiva con finestra 'ndaré retangolar; motor pì fòrt, fren a disch.
- 1972: la Magiolin a sòrpassa la Ford Model T për nùmer d'unità produvùe.
- 1978: fin dla produssion an Almagna, continua an Mèssich e Brasil.
Version speciaj e derivà
[modìfica | modifiché la sorgiss]- Karmann Ghia: version coupé e cabriolet pì eleganta (1955-1974).
- Volkswagen Magiolin Cabriolet: version descuverta.
- Volkswagen Type 2 (Transporter): furgon basà an sël midem pianal.
- Volkswagen Super Beetle (1971-1975): con sospension anterior a mòla, baùl pì gròss.
Amportansa coltural
[modìfica | modifiché la sorgiss]La Magiolin a l'é stàita n'icon-a popolar:
- Sìmbol ëd l'Almagna dël miràcol econòmich (Wirtschaftswunder) dël dòp-guèra.
- Protagonista dël film Disney "Un Magiolin tut mat" (The Love Bug, 1968).
- Associà a la contra-coltura dj'agn '60 e al moviment hippie.
- Present an vàire film, mùsiche e euvre d'art.
Fin ëd la produssion e sucessor
[modìfica | modifiché la sorgiss]La produssion a l'é finìa a Puebla, Mèssich, ël 30 ëd luj 2003. Ël sucessor a l'é stàit la Volkswagen New Beetle (1997-2011), peui la Beetle (2011-2019), che a riprendìo 'l disegn ma a l'ero dzor pianal modern (Golf).
Eredità
[modìfica | modifiché la sorgiss]La Magiolin a l'é stàita:
- L'auto pì vëndùa 'd sempe con un sìngol model (fin a l'ariv dla Toyota Corolla dël 1997).
- Un sìmbol ëd libertà e d'indipendensa.
- Na legenda dl'angignarìa për soa arzistensa e afidabilità.
- Ancora motobin arsercà dai colessionista e da j'apassionà.
A l'é stàita declarà "Car of the Century" dël 1999 da 'n giurì internassional.