Voyager
Ël Voyager a l'é 'n programa dla NASA ch'a consist ëd doi sonde spassiaj idèntiche, Voyager 1 e Voyager 2, lansà dël 1977 për esploré ij pianeta dël sistema solar estern. A son stàite progetà për sfruté na posission orbital ràira (ch'a riva minca 175 agn) për visité Gieuv, Saturn, Uran e Netun an dovrand l'assistensa gravitassional dij pianeta.
La mission
[modìfica | modifiché la sorgiss]Voyager 2 a l'é stàit lansà për prim, ël 20 d'agost 1977, mentre Voyager 1 a l'é partì ël 5 dë stèmber dël midem ann, ma an sla stra pì curta. La mission prinsipal a l'era l'esplorassion dij doi pianeta gigant Gieuv e Saturn. Dël 1979, Voyager 1 a l'ha passà Gieuv an dëscovrend për prima ij vulcan ativ an sla lun-a Io. Dël 1980 a l'ha sorvolà Saturn e soa lun-a Titan e peui a l'é slontanasse dal pian dij pianeta.
Dòp ël sucess, la NASA a l'ha decidù ëd mandé Voyager 2 pi an là. Dël 1981 a l'ha passà Saturn, dël 1986 a l'ha fàit ël prim sorvol d'Uran, e dël 1989 a l'ha passà Netun. A l'é ancor l'ùnica sonda ch'a l'ha visità sti doi pianeta.
Stat atual
[modìfica | modifiché la sorgiss]Ancheuj, tute e doe le sonde a son ant lë spassi interstelar. Voyager 1 a l'ha passà l'eliopausa (ël finagi dël camp magnétich dël Sol) d'agost 2012, e Voyager 2 a l'ha falo ëd novèmber 2018. A son j'oget fàit da l'òm pi distant. A comùnico ancor con la Tèra via Deep Space Network e a mando dat sël mojen interstellar. As pensa che a podran ancora mandé dat fin-a vers ël 2030, peui la potensa a calerà tròp.
Ël Golden Record
[modìfica | modifiché la sorgiss]Minca sonda a l'ha 'n Golden Record (Registr d'Òr), un disch d'òr con ëd son e d'imàgini dla vita an sla Tèra, për qualsëssìa forma 'd vita foravìa ch'a podrìa troveje. A l'é stàit creà da na squadra guidà da Carl Sagan.