Wilhelm Hallwachs

	Vos an lenga piemontèisa
	Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì.

Wilhelm Hallwachs (nòm complet Wilhelm Ludwig Franz Hallwachs, nassù a Darmstadt ël 9 ëd luj dël 1859, mòrt a Dresda ël 20 ëd giugn dël 1922) a l'é stàit un fìsich alman. A l'é avosà dzortut për la dëscuverta e lë studi dl' efet fotoelétrich (ciamà ëdcò Hallwachs-Effekt), ch'a l'ha posà le fondamenta për lo dësvlup dla célula fotoeletrica e dla fotoeletricità.

Biografìa

A l'era fieul ëd Ludwig Hallwachs, àut ufissial dlë stat. A l'ha studià fìsica a l'Università dë Strasborgh e a l'Università ëd Berlin. Dël 1883 a l'ha otnù sò dotorà sota la guida d'August Kundt. Dël 1884 a l'é dventà assistent ëd Friedrich Kohlrausch a l'Università ëd Würzburg, peui a l'é stàit assistent ëd Gustav Wiedemann a Leipzig (1886-1888). Dël 1893 a l'é stàit nominà professor d'angignarìa elétrica a la Università Técnica ëd Dresda (TH Dresden), andoa dël 1900 a l'ha pijà la càtedra 'd fìsica. Dël 1921-1922 a l'é stàit relator dl'ateneo.

Euvre sientìfiche

Hallwachs a l'é conossù për l'anàlisi dl'efet fotoelétrich. Dël 1888 a l'ha dimostrà che na piastra ëd metal carià negativament, cand a l'é rajà con lus ultraviolet, a perd soa caria përchè a emëtt dj'eletron. Sò travaj, an colaborassion con Heinrich Hertz, a l'ha dimostrà che l'intensità dla caria emëttùa a dipend da la frequensa dla lus. L'arzulta a l'ha portà a la creassion ëd la célula fotoelétrica e a l'ha anfluensà Albert Einstein për la formulassion (1905) dla teorìa dij quant ëd lus.

A l'ha 'dcò anventà dj'utiss precis tanme l'eletrométer a quadrant e un refratòmeter.

Anliure