Acer campestre
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
 N'òbi: Acer campestreDescrissionL'Acer campestre (òbi) a l'é n'erbo o busson dla famija dle Sapindaceae (prima classificà ant le Aceraceae). A peul rivé a n'autëssa 'd 10-20 méter, con na scòrsa brun-grisa fissurà e chërpà. Le feuje a son opòste, palmà, con sinch lòb tond e bòrd antregh, verd scur an sla facia dzora e pì ciàire e peilose sota. A l'otonn a dvento d'un bel color giaun viv. Le fior a son cite, verd-giàune, riunìe an racem; a comparisso a la prima ansema a le neuve feuje. Ël frut a l'é na samara dobia, con doe ale ch'a formo un àngol da 180°, ch'a përmet ëd volé lontan. DistribussionL'òbi a l'é nativ dël bassin mediterani e dl'Euròpa sentral e ossidental. An Italia, a chërs spontaniamen an tuta la penìsola e ant j'ìsole, dzortut ant ij bòsch ëd pian-a e 'd colin-a, ant le sev e ant le campagne. A preferiss ij teren fons, ciàir, da neutr a bàsich, e a soporta 'dcò la suitin-a e 'l teren cretos. A l'é 'dcò dovrà 'me pianta ornamental ant ij parch e an sle stra, e a l'era stòricament coltivà ant le sev për marché ij confin e për deje da man a 'l bòsch. NotissieËl Balbis (1800) ant soa grafìa a arpòrta 'l nòm "obbio", ch'a conferma 'l nòm atual òbi. Ël bòsch d'òbi a l'é dur, compat e motobin apressià ant l'ebanisterìa, për fé 'd mòbij, ëd pian, d'utiss e 'd component mecànich. A l'é 'dcò bon da travajé. Ant la tradission, le feuje giovo a j'ero dovrà tanme mangé për j'animaj, e 'l làit (che as pija an tajand la scòrsa) a l'era dovrà 'me bevanda dossa o për fé dël siròp. A l'é n'erbo ch'a-j pias a le bestie ch'a pasturo, e a l'era sovens butà ant ij pra. Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
|
