Agaricus subrufescens
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
== Un prataieul: l'Agaricus subrufescens DescrissionL’_Agaricus subrufescens_ a l'é un fonz basidiomicet dla famija dle Agaricaceae, motobin apressià tant për sò valor alimentar che për soe propietà medicinaj . Ël capel a l'é gròss 5-15 cm (a peul rivé fin a 25 cm), da giovo a l'é emisférich, peui a dventa bombà fin-a a distèis. La surfassa a l'é seulia e quatà da cite scaje fibrose, ëd color ch'a va dal bianch al gris, al brun rossastr, e a ven giàuna con l'idròssid ëd potassi (KOH) . Le lamele a son lìbere (tacà nen a la gamba), s-ciasse e motobin strèite. Da giovo a son bianche, peui a ven-o reusa e a la fin brun nèire për le spore . La sporà a l'é brun cicolata . La gamba a l'é àuta 6-15 cm e larga 1-4 cm, silìndrica, dle vire un pòch gonfia a la base, con un anel bin dësvlupà e dobi ch'a resta pendent. La surfassa sota l'anel a l'é cotonosa o scajosa. La carn a l'é bianca e a cambia nen ëd color cand a ven tajà. L'odor e 'l savor a son fòrt e caraterìstich, ch'a arcòrdo le màndole (da sì ël nòm) e le nos vërde, për la presensa 'd benzaldeid e d'àutri compòst aromàtich . Le spore a son elìtiche, gròsse 5,5-7 × 4-5 µm . AmbientA l'é un fonz saprofit, ch'a chërs an dzora a la pauta 'd feuje, ant ij teren rich, soens al bòrd dij bòsch, ant ij parch e ij giardin . A peul formé 'd bocc o chërse da sol. A l'é na specie ràira, ma a l'é stàita trovà an América dël Nòrd (andova a l'é stàita descrivùa për la prima vira), an Brasil, an Euròpa (Fransa, Italia, Pais Bass), an Asia (Giapon, Taiwan) e an Australia . A frutìfica dzortut d'istà e d'otonn. Comestibilità
A l'é considerà un bon comestìbil . A l'ha un savor doss e l'odor caraterìstich ëd màndola. A venta però sté atent përchè a peul esse confondù con d'àutre specie dël géner Agaricus ch'a son nen comestìbij. A l'é 'dcò conossùa për soe propietà medicinaj, ch'a son ëstudià dzortut për j'efet antitumoraj e imunomodulant . An chèiche përson-e sensìbij, a peul causé d'alergìe o problema al fìdich . Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
|
