Amelanchier laevis
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
Amelanchier laevisDescrissionL'Amelanchier laevis (an piemontèis prussé seuli, pomela) a l'é n'erbo o busson a feuje drocante dla famija dle Rosaceae, aut 4-9 méter, con na copa strèita e un bion drit. La scòrsa dij branch giovo a l'é seulia e grisa, peui a dventa rugosa e sombra con l'età . Le feuje a son ovà-lansetà, longhe 3-8 cm, con ël bòrd finement dentà, e a l'han 10-12 cobie 'd nervadure secondarie. La caraterìstica pì vistosa a son le feuje giovo, ch'a seurto con na tinta bronz o porprà, peui a dvento vërde . Le fior a son bianche, motobin bele, butà an rape spatarà, ch'a seurto a prima prima antant ch'a seurto le feuje . Ij frut a son dle pomëtte cite (6-10 mm), color ross peui viòla scur quand a maduro, comestìbij e doss . DistribussionA l'é nativ dël nòrd-est djë Stat Unì e dël sud-est dël Canadà, da Teraneuva e Québec fin a Minnesota e Iowa, e a sud fin a Georgia e Alabama . A viv ant ij bòsch mës-cià, le broe, le colin-e e ij teren sabios, dal livel dël mar fin a 1.500 méter . A l'é stàit antrodot an Euròpa com erbo ornamental, e an Piemont as peul trovesse an quàich giardin e parch, ma a l'é nen comun. NotissieLe feuje giovo color bronz a l'han na qualità ch'a-j fà smijé a cole dël prussé, ma a son pì gròsse. Ij frut a son dovrà për fé marmlade e vin, e a son motobin apressià da j'osej. A l'é na pianta ch'a fioriss motobin an prima e a l'ha un bel color a l'otonn (giaun, ross, arancion) . A l'ha arseivù l'Award of Garden Merit dla Royal Horticultural Society . La varietà R.J. Hilton a l'ha 'l portament drit e strèit e a fioriss motobin . An Piemontèis a l'é ciamà prussé seuli për soe feuje seulie (da giovo a l'han pa 'd pel). Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
|
