Arbutus unedo
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
DescrissionL'armlin l'é na pianta ch'a va da un cit busson a n'erbo fin a 10 m, con le rame giovo barosse. Le feuje a son ovaj e a lansa, ëd 2-4 cm për 10-12, pi s-ciasse an ponta a le rame, con un picol curt. A son gorëgne, verd sombr e lùcide da dzora, pi ciaire da sota, con ël bòrd dentà. Le fior a-i son da otober a mars sla ponta dle rame, a son a rape pendèise 'd color crema o rosà. Minca fior a l'é fàita a bicer pansarù, con 5 cit dent voltà an fòra. Ij frut as ciamo fròle marin-e, a son carnos, pi o men riond, con la pleuja groson-a o barossa, e an drinta a l'han vaire 'd cite smens.
A fioriss da otober a mars. Sò bòsch a l'é un bon combustìbil, dovrà për ij ròst për soe particolarità aromàtiche. Për sò color (verd le feuje, bianch le fior e ross ij frut) a l'é un sìmbol italian, përché a arcorda ël drapò. DistribussionA chërs ant la macia mediterania e ant ël bòsch mediterani, dal Mar Mediterani a la còsta atlàntica fin-a l'Irlanda. A l'ha pi car ij teren silicos, sabios e àcid. MangéËl frut a l'é motobin presià përchè a l'é rich ëd vitamin-a C. Le fròle marin-e a peulo esse mangià cru, o con sùcher e vin licoros. As peulo fesse dle marmlade, branda, bìbite alcòliche (vin ëd fròla marìtima an Còrsica) e amel d'armlin, ch'a l'ha un savor mericant e aromàtich.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
|
