Bernard Nieuwentijt

	Vos an lenga piemontèisa
	Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì.

Bernard Nieuwentijt (o Nieuwentyt, nassù a West-Graftdijk l'8 d'ost dël 1654, mòrt a Purmerend ël 30 ëd magg dël 1718) a l'é stàit un fìsich, matemàtich, médich e filòsof olandèis. A l'é considerà un dij fondador dla fisicoteologìa an Olanda e a l'é stàit për vàire vire sìndich (burgemeester) ëd Purmerend.

Biografìa

Fieul d'un pastor protestant, a l'ha studià medzin-a a Leiden e Utrecht, andoa dël 1675 a l'ha otnù ël dotorà con na tesi an sj'ostrussion. Dël 1682 a l'é stàit nominà médich ëd Purmerend, e dël 1684 a l'é intrà ant ël consèj comunal. Dël 1702 a l'é stàit elegiù sìndich, càrega ch'a l'ha ocupà për 9 mandà.

Euvre sientìfiche

Analysis infinitorum (1695) – ël prim tratà elementar an sl'anàlisi matemàtica. A l'ha presentà sò métod basà an sle quantità infinìe e a l'ha criticà l'usagi dj'infinitesim ëd Leibniz, an anandian na controversia.
Het regt gebruik der werelt beschouwingen (1715) – sò caplavor ëd fisicoteologìa. A l'ha dimostrà l'esistensa ëd Dé basand-se ansima a l'órdin e la finalità dla natura, an arfudand l'ateism dë Spinoza. L'euvra a l'é stàita tradovùa an fransèis, anglèis e tedësch, e a l'ha anfluensà Voltaire e William Paley.
Gronden van zekerheid (1720, pòstum) – a l'ha criticà 'l métod geométrich dë Spinoza e a l'ha smonù na gnoseologìa modesta, basà an sj'esperiment e sl'osservassion.