Betula pubescens
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
 La biola bianca: Betula pubescensDescrissionLa Betula pubescens (biola bianca, biola peilosa) a l'é n'erbo caduchifeuje dla famija dle Betulaceae. A peul rivé a 10-20 méter d'autëssa, con na scòrsa motobin caraterìstica, bianca e seulia da giovo, peui con ëd tache scure e un pòch fissurà da vej. Le feuje a son romboidaj o ovaj, con ël bòrd seghëttà, e a son peilose sota la surfassa, dzortut dzora le ven-e (da sì l'epìtet pubescens). Le fior a son ament: coj mas-cc a son longh e pendent, coj fumela a son curt e drit. A la fin ëd l'istà, a produv dle cite samare alà ch'as dëspartisso al vent. Soe rèis a chërso an surfassa e a son motobin adatà ai teren ùmid. DistribussionLa biola bianca a l'é nativa dle region frèide e temperà dl'emisfer setentrionaj: a chërs an Euròpa setentrional e sentral, ant l'Asia setentrional e ant l'América dël Nòrd. An Italia, a l'é spontaniamen present ant j'Alp e ant j'Apenin setentrionaj, antra ij 800 e ij 2.000 méter d'autëssa. A preferiss ij teren ùmid e àssid, com le torbiere, le zòne paludose e ij bòsch ëd conìfere. A l'é 'dcò coltivà 'me pianta ornamental për soa bela scòrsa bianca e soa chërsùa lesta. NotissieËl bòsch ëd la biola bianca a l'é leger, mòl e pa duràbil, ma motobin bon për fé dë scatolage, ëd brichet e 'd carbon vegetal. La scòrsa a l'é stòricament dovrà për fé 'd papé e 'd tanin. Le feuje a son dovrà ant la medzin-a popolar për soe proprietà diurétiche e antisétiche. La biola bianca a l'é n'erbo pioné ch'a colonisa teren brusà o dësblà, grassie a soe smens ch'as spataro facilment. A contribuiss a creé 'd soste ëd vita për vàire spece 'd bëstie e d'osej. Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
|
