Vai al contenuto

Bhutan

Da Wikipedia.
Vos an lenga piemontèisa
Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì.

Ël Bhutan (an dzongkha: འབྲུག་ཡུལ་, Druk Yul, "Tèra dël Dragon dël Tron") a l'é un pais dl'Asia, ant la part oriental ëd l'Himalaya.

A confin-a a sud, est e òvest con l'India e a nòrd con la Cin-a.

La capital a l'é Thimphu.

A l'ha na surfassa ëd 38.394 km² e a conta anviron 763.000 abitant (2023).

Anté ch'as treuva

Stòria

Ël Bhutan a l'é stàit unì dël sécol XVII dal lama Shabdrung Ngawang Namgyel. A l'é stàit na monarchìa teocràtica e peui assolùa fin-a al 2008, quand ch'a l'ha adotà na costitussion e a l'é dventà na monarchìa costitussional. Dël 1971 a l'é intrà ant le Nassion Unìe. Ël pais a l'ha sempe mirà a preservé soa cultura e soa natura.

Organisassion polìtica

Ël Bhutan a l'é 'n regn costitussional.

Ël rè a l'é Jigme Khesar Namgyel Wangchuck (འཇིགས་མེད་གེ་སར་རྣམ་རྒྱལ་དབང་ཕྱུག་) (dal 2006).

Ël Prim Ministr a l'é Tshering Tobgay (ཚེ་རིང་སྟོབས་རྒྱས) (dal 2024). Ël parlament a l'é bicameral (Consèj Nassional e Assemblea Nassional). La famija real a l'é motobin rispetà.

Cultura e società

La religion ofissial a l'é 'l budism Vajrayana. La lenga ofissial a l'é l'dzongkha. Ël pais a l'é famos për sò clima ëd Felicità Nassional Bruta (Gross National Happiness), ch'a buta la felicità dël pòpol al prim pòst pì che lë svilup econòmich sol. L'architetura tradissional, con dzortut le dzong (fortësse-monesté), a caraterisa 'l paisage.

Ambient

Ël Bhutan a l'ha un teritòri motobin montagnos, con vàire sime ch'a passo ij 7.000 méter. Pì che 'l 70% dël teritòri a l'é coatà da 'd foreste, e a l'é l'ùnich pais al mond a avèj un bilansi 'd carbon negativ (a assòrb pì 'd CO² che a në produv). A l'é na destinassion për trecking e turism responsàbil.